Bilgi Paketi
baskent.edu.tr

Siyaset Bilimi Tezli Yüksek Lisans Programı

SİBU548

TOPLUMSAL CİNSİYET VE KADIN

Ders Kodu
SİBU548
Yarıyıl
-
Teori+Uygulama
3 + 0
AKTS
10
Dersin TürüSeçmeli
Dersin DüzeyiTezli Yüksek Lisans
Dersin Yılı-
Dersin Yarıyılı-
AKTS10
Öğretim Eleman(lar)ı
Öğrenme Kazanımları

Bu dersin sonunda öğrenciler;

  1. Toplumsal cinsiyet kavramının ne anlama geldiğini, biyolojik cinsiyetten farkını ve toplumsal yaşamdaki işleyişini eleştirel bir perspektifle analiz eder.
  2. Kadın ve toplumsal cinsiyet çalışmaları alanındaki temel kuramsal yaklaşımları (liberal, Marksist, radikal, postmodern feminizmler vb.) karşılaştırmalı olarak değerlendirir.
  3. Cinsiyetçilik, ataerkillik gibi kavramları ve bunların toplumsal eşitsizlikler üzerindeki etkilerini kavrar.
  4. Kadınların siyaset, ekonomi, emek piyasası gibi alanlardaki konumlarını ve deneyimlerini analiz eder, toplumsal cinsiyet eşitliği bağlamındaki sorunları ve mücadeleleri yorumlar.
  5. Türkiye'de kadın hareketinin tarihsel gelişimini ve güncel tartışmalarını, uluslararası örneklerle karşılaştırmalı olarak inceler
Veriliş BiçimiYüz Yüze
ÖnkoşullarYok
Önerilen DerslerYok
Ders TanımıBu ders, toplumsal cinsiyet kavramını merkeze alarak kadınların toplumsal konumunu ve deneyimlerini çok boyutlu bir perspektifle ele almaktadır. Dersin başlangıcında, toplumsal cinsiyet ve biyolojik cinsiyet arasındaki ayrım vurgulanacak, ataerkillik ve cinsiyetçilik gibi temel kavramlar derinlemesine incelenecektir. Ardından, feminist teorilerin tarihsel gelişimi ve farklı yaklaşımları ele alınarak, toplumsal cinsiyetin analitik bir araç olarak nasıl kullanıldığı tartışılacaktır. Dersin ilerleyen bölümlerinde, kadınların siyaset, ekonomi ve emek piyasasındaki konumları, cam tavan, ücret eşitsizliği ve güvencesiz çalışma gibi kavramlar bağlamında incelenecektir. Kadınlara yönelik şiddet, kadının insan hakları ve uluslararası sözleşmeler de dersin önemli konularından olacaktır. Son olarak, Türkiye'de kadın hareketinin tarihsel süreçleri, kazanımları ve güncel mücadele alanları (örneğin kadınların siyasal temsil, kentli kadın hareketleri, kırsal alanda kadınlar vb.) karşılaştırmalı örneklerle ele alınacaktır. Bu ders, öğrencilere toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini anlama, analiz etme ve bu alanda çözüm önerileri geliştirme konusunda kapsamlı bir bakış açısı sunmayı hedeflemektedir.
Ders İçeriği
HAFTA KONULAR
1. Hafta Derse Giriş: Toplumsal Cinsiyet Nedir? Temel Kavramlar
2. Hafta Toplumsal Cinsiyet Kuramlarına Giriş: Temel Yaklaşımlar ve Tartışmalar
3. Hafta Liberal ve Marksist Feminizmler: Eşitlik ve Sınıf Temelli Yaklaşımlar
4. Hafta Radikal Feminizm: Ataerkilliğin Yapısal Analizi ve Kurtuluş Mücadelesi
5. Hafta Postmodern Feminizmler: Kimlik, Arzu ve Söylem
6. Hafta Postkolonyal Feminizmler: Kesişimsel Yaklaşım ve Farklılıklar
7. Hafta Toplumsal Cinsiyet ve Aile: Cinsiyet Rollerinin Oluşumu ve Ailenin Dönüşümü
8. Hafta Toplumsal Cinsiyet ve Eğitim: Eğitimin Rolü ve Cinsiyet Kalıp Yargıları
9. Hafta Toplumsal Cinsiyet ve Medya: Kadınların Medyada Sunumu ve Etkileri
10. Hafta Kadınlar, Emek ve Ekonomi Politik 1
11. Hafta Kadınlar, Emek ve Ekonomi Politik 2
12. Hafta Kadına Yönelik Şiddet
13. Hafta Türkiye'de Kadın Hareketi: Tarihsel Gelişimi, Kazanımlar ve Güncel Mücadele Alanları 1
14. Hafta Türkiye'de Kadın Hareketi: Tarihsel Gelişimi, Kazanımlar ve Güncel Mücadele Alanları 2
KaynaklarScott, Joan W. (1986). Gender: A Useful Category of Historical Analysis. American Historical Review, 91(5): 1053?1075.
Beneria, Lourdes (2003). Gender and Development: Theoretical Roots and Institutional Frameworks. In Gender, Development and Globalization, Routledge.
Butler, Judith. (2002). Gender Trouble: Feminism and the Subversion of Indentity. Routledge (Giriş)
Risman, Barbara J. (2004). Gender as a Social Structure. Gender & Society, 18(4): 429?450.
Tong, Rosemarie. (2009). Feminist Thought: A More Comprehensive Introduction. Hachette UK (Ch. 1: Liberal Feminism; Ch. 2: Marxist and Socialist Feminism)
Hartmann, Heidi. (1979). The Unhappy Marriage of Marxism and Feminism. Capital & Class, 3(2): 1?33.
Millett, Kate. (1970). Sexual Politics. Columbia University Press. (Bölümler: Introduction ve Theory)
hooks, bell. (1992). Postmodern Blackness. In Yearning: Race, Gender, and Cultural Politics. Routledge.
Mohanty, Chandra Talpade. (1988). Under Western Eyes: Feminist Scholarship and Colonial Discourses. Feminist Review, 30: 61?88.
Spivak, G. C. (1988). Can the Subaltern Speak? In C. Nelson, & L. Grossberg (Eds.), Marxism and the Interpretation of Culture. Urbana/Chicago: University of Illinois Press.
Crenshaw, K. W. (2013). Mapping the margins: Intersectionality, identity politics, and violence against women of color. In The public nature of private violence (pp. 93-118).
Delphy, Christine & Leonard, Diana. (1992). Familiar Exploitation: A New Analysis of Marriage in Contemporary Western Societies.Polity Press.
Kandiyoti, Deniz. (1988). Bargaining with Patriarchy. Gender & Society, 2(3): 274?290.
Arnot, Madeleine. (2002). Reproducing Gender?: Critical Essays on Educational Theory and Feminist Politics. Routledge
Gill, Rosalind. (2007). Gender and the Media. Polity Press. (Ch. 1, 3 ve 5)
Federici, Silvia. (2004). Caliban and the Witch. Autonomedia
Elson, Diane & Pearson, Ruth. (1981). Nimble Fingers Make Cheap Workers: An Analysis of Women?s Employment in Third World Export Manufacturing.? Feminist Review 7 (1) 87-107.
Toksoz, Gülay. (2011). Kalkınmada Kadın Emeği. Varlık Yayınları.
Sirman, Nükhet. (1989). Feminism in Turkey: A Short History. New Perspectives on Turkey 3, 1-34
Arat, Y. (1994, March). Toward a democratic society: The women's movement in Turkey in the 1980s. In Women's Studies International Forum (Vol. 17, No. 2-3, pp. 241-248). Pergamon.
Diner, C., & Toktaş, Ş. (2010). Waves of feminism in Turkey: Kemalist, Islamist and Kurdish women's movements in an era of globalization. Journal of Balkan and Near Eastern Studies, 12(1), 41-57.
Öğretim Yöntemleri
  • Anlatım
  • Tartışma
Değerlendirme
Sayısı Toplam Katkısı (%)
Ara Sınav 1 35
Devam 15 15
Toplam(%) 50
Yıl İçinin Başarıya Oranı(%) 50
Finalin Başarıya Oranı(%) 50
Toplam(%) 100
AKTS İş Yükü
Aktivite Sayı Süre (Saat) İş Yükü
Ara Sınav 1 1 1
Kısa Sınavlara hazırlık
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi
Final Sınavına Hazırlık 1 90 90
Ders Saati 14 3 42
Ara Sınava Hazırlık 1 10 10
Laboratuvar
Final Sınavı 1 165 165
Ödevler
Toplam İş Yükü308
Toplam İş Yükü / 3010.26
Dersin AKTS Kredisi10
DilTürkçe
Staj / UygulamaYok

Program Yeterlilikleri / Öğrenme Kazanımları

Ö1 Ö2 Ö3 Ö4 Ö5
P1 X X
P2 X X X
P3
P4 X X
P5 X X
P6 X X
P7 X X X
P8 X