| Dersin Türü | Seçmeli |
|---|
| Dersin Düzeyi | Tezsiz Yüksek Lisans |
|---|
| Dersin Yılı | - |
|---|
| Dersin Yarıyılı | - |
|---|
| AKTS | 10 |
|---|
| Öğretim Eleman(lar)ı |
|
| Öğrenme Kazanımları |
Bu dersin sonunda öğrenciler;
- Sanat ve tasarımın tarihsel evrimini (modernizmden postmodernizme ve dijital kültüre geçişi) sosyolojik, felsefi ve teknolojik kırılmalar üzerinden analiz eder.
- Görsel kültür ürünlerini ve tasarım pratiklerini; göstergebilim, toplumsal cinsiyet ve post-kolonyal teoriler bağlamında eleştirel bir yaklaşımla çözümler.
- Tasarımın ekolojik, etik ve ideolojik boyutlarını (kültür endüstrisi, yeşil yıkama, planlı eskitme) sorgulayarak toplumsal sorunlara dair spekülatif argümanlar geliştirir.
- Yapay zeka, yeni medya ve posthümanizm gibi güncel teknolojik gelişmelerin görsel üretim ve sergileme pratikleri üzerindeki ontolojik etkilerini tartışır.
|
| Veriliş Biçimi | Yüz Yüze |
|---|
| Önkoşullar | Yok |
|---|
| Önerilen Dersler | - |
|---|
| Ders Tanımı | Bu ders, sanat ve tasarımın tarihsel süreçte nasıl şekillendiğini, toplumsal ve kültürel bağlamlarda nasıl anlam ürettiğini incelemeyi amaçlar. Geleneksel estetik ve form odaklı sanat tarihi anlatılarının ötesine geçerek; tüketim toplumu, göstergebilim, dijitalleşme, kimlik politikaları ve ekolojik kriz gibi kavramlar üzerinden çağdaş sanat ve tasarım pratiklerine eleştirel, ontolojik ve sosyolojik bir bakış açısı sunar. |
|---|
| Ders İçeriği |
| HAFTA |
KONULAR |
|
1. Hafta |
Sanat ve Tasarım Kültürüne Giriş:Disiplinlerarası bir alan olarak Görsel İletişim Tasarımı. "Sanat", "Tasarım" ve "Kültür" kavramlarının tarihsel evrimi, sınırların bulanıklaşması. |
|
2. Hafta |
Modernite ve Tasarımın Kurumsallaşması: Sanayi Devrimi ve görsel üretimin değişimi. Arts & Crafts Hareketi'nin makineye isyanı, Bauhaus ekolü ve işlevsellik-estetik tartışmaları. |
|
3. Hafta |
Postmodernizm ve Anlamın Çoğalması Büyük anlatıların çöküşü: Modernizmden Postmodernizme geçiş. Mimari, grafik tasarım ve sanatta pastiş, ironi, yapıbozum ve kural tanımazlık. |
|
4. Hafta |
Görsel Kültür ve Göstergebilim İmgeleri okumak: Ferdinand de Saussure ve Roland Barthes. Düzanlam, yananlam, reklam ve tasarım ürünlerinde anlam üretimi ve mitlerin inşası. |
|
5. Hafta |
Tüketim Kültürü ve Kültür Endüstrisi: Frankfurt Okulu perspektifinden standartlaşan kültür. Jean Baudrillard ve "Simülakrlar ve Simülasyon": Gösterge değeri, ihtiyaçların tasarımı ve meta fetişizmi. |
|
6. Hafta |
Teknoloji, Yeni Medya ve Dijital Kültür: Mekanik yeniden üretim çağında sanatın aurasını yitirmesi. Ağ toplumu, dijitalleşme, arayüzler ve yeni medya sanatının yükselişi. |
|
7. Hafta |
Ara Değerlendirme Haftası |
|
8. Hafta |
Toplumsal Cinsiyet, Kimlik ve Beden: Feminist sanat tarihi ve tasarımda erkil bakışın (male gaze) yapıbozumu. |
|
9. Hafta |
Küreselleşme ve Post-Kolonyal Tasarım: Merkez-çevre ilişkileri, kültürel emperyalizm ve tek tipleşen görsel dil. Dekolonyal (sömürgesizleştirici) tasarım ve kültürel sahiplenme tartışmaları. |
|
10. Hafta |
Sürdürülebilirlik ve Tasarım Etiği Ekolojik kriz döneminde tasarımın sorumluluğu (Victor Papanek). Yeşil yıkama (greenwashing) eleştirisi, planlı eskitme ve döngüsel tasarım kültürü. |
|
11. Hafta |
Eleştirel ve Spekülatif Tasarım: Sorun çözen değil, "soru soran" ve kışkırtan tasarım anlayışı. Dunne & Raby?nin yaklaşımları üzerinden alternatif ve distopik gelecek senaryoları kurgulamak. |
|
12. Hafta |
Küratöryel Pratikler ve Sergileme Kültürü: Beyaz Küp (White Cube) ideolojisi. Bir iletişim mecrası ve hegemonya aracı olarak müze/galeri mekanları. Sergi tasarımı ve anlamın mekansal kurgusu. |
|
13. Hafta |
Gelecek Projeksiyonları, Posthümanizm Algoritmik estetik: Üretken yapay zeka (Generative AI) çağında yaratıcılık ve müelliflik (telif) tartışmaları. İnsan-makine etkileşimi ve siber-kültür. |
|
14. Hafta |
Dönem Sonu Proje ve Makale Sunumları |
|
| Kaynaklar | Barthes, R. (2014). Çağdaş Söylenler. Metis Yayınları.
Baudrillard, J. (2004). Tüketim Toplumu. Ayrıntı Yayınları.
Benjamin, W. (2015). Teknik Olarak Yeniden Üretilebilirlik Çağında Sanat Yapıtı. Zeplin Kitap.
Danto, A. C. (2014). Sanatın Sonundan Sonra. Ayrıntı Yayınları.
Dunne, A. & Raby, F. (2013). Speculative Everything: Design, Fiction, and Social Dreaming. MIT Press.
Foster, H. (2004). Tasarım ve Suç. İletişim Yayınları.
Margolin, V. (1989). Design Discourse: History, Theory, Criticism. University of Chicago Press.
Mulvey, L. (1997). Görsel Haz ve Anlatı Sineması. (Çev. Nilgün Abisel), 25. Kare.
Papanek, V. (1971). Design for the Real World: Human Ecology and Social Change. Pantheon Books.
Williams, R. (1993). Kültür. İletişim Yayınları. |
|---|
| Öğretim Yöntemleri |
- Anlatım
- Eğitim-Uygulama
- Proje
- Rapor Hazırlama
- Sunum
- Diğer
- Tartışma
- Soru-Cevap
- Sorun/Problem Çözme
|
|---|
| Değerlendirme |
|
Sayısı |
Toplam Katkısı (%) |
| Ödev |
1 |
50 |
| Proje |
1 |
50 |
| Toplam(%) |
|
100 |
| Yıl İçinin Başarıya Oranı(%) |
|
100 |
| Finalin Başarıya Oranı(%) |
|
0 |
| Toplam(%) |
|
100 |
|
| AKTS İş Yükü |
| Aktivite |
Sayı |
Süre (Saat) |
İş Yükü |
| Ara Sınav |
|
|
|
| Kısa Sınavlara hazırlık |
|
|
|
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi |
14 |
2 |
28 |
| Final Sınavına Hazırlık |
|
|
|
| Ders Saati |
14 |
3 |
42 |
| Ara Sınava Hazırlık |
|
|
|
| Laboratuvar |
|
|
|
| Final Sınavı |
|
|
|
| Ödevler |
1 |
20 |
20 |
| Sunum (Hazırlık dahil) |
1 |
15 |
15 |
| Proje |
2 |
20 |
40 |
| Saha/Alan Araştırması |
2 |
40 |
80 |
| Makale Sunuşu |
3 |
25 |
75 |
| Toplam İş Yükü | 300 |
| Toplam İş Yükü / 30 | 10 |
| Dersin AKTS Kredisi | 10 |
|
| Dil | Türkçe |
|---|
| Staj / Uygulama | Yok |
|---|
