| Dersin Türü | Seçmeli |
|---|
| Dersin Düzeyi | Lisans |
|---|
| Dersin Yılı | - |
|---|
| Dersin Yarıyılı | - |
|---|
| AKTS | 4 |
|---|
| Öğretim Eleman(lar)ı |
|
| Öğrenme Kazanımları |
Bu dersin sonunda öğrenciler;
- Psikanalizin temel kavramlarını ve Freud, Jung, Lacan gibi öncü kuramcıların ana yaklaşımlarını tanır.
- Bilinçdışı, rüya, tekinsizlik ve bakış gibi psikanalitik temaların görsel sanatlar ile medya ürünlerindeki tezahürlerini açıklar.
- Sanat eserlerini ve görsel tasarımları psikanalitik kuramlar bağlamında eleştirel bir yöntemle analiz etme becerisi kazanır.
- Görsel imgelerin ardındaki gizli anlamların farkına vararak psikanalitik yaklaşımları kendi tasarımsal ve sanatsal üretim süreçlerine aktarır.
|
| Veriliş Biçimi | Yüz Yüze |
|---|
| Önkoşullar | Yok |
|---|
| Önerilen Dersler | |
|---|
| Ders Tanımı | Bir sanat eserine ya da tasarıma baktığınızda aslında ne görürsünüz? Sadece renkler, formlar ve kompozisyon mu; yoksa sanatçının bastırılmış arzuları, çocukluk travmaları, toplumsal korkuları ve dile gelmeyeni söyleme çabası mı?
Psikanaliz ve Görsel Sanatlar dersi, sizi imajların yüzeyini kazımaya ve görünenin ardındaki gizli anlamları keşfetmeye davet ediyor. Bu derste Freudun karanlık rüya labirentlerinden Jungun kadim arketiplerine; Lacanın büyüleyici ayna evresinden feminist psikanalizin ezber bozan bakış açılarına uzanan devasa bir zihinsel yolculuğa çıkacağız. Sanat tarihini şekillendiren ikonik yapıtları devrimci kuramcıların gözüyle yeniden okuyacağız. Dönem sonunda yalnızca teorik bir altyapı değil; baktığı imajı çözümleyen, zihnindeki bilinçdışı süreçleri yaratıcı güce dönüştüren ve neyi, neden ve nasıl tasarladığının farkında olan derinlikli ve vizyoner bir eleştirel bakış açısı kazanacaksınız. |
|---|
| Ders İçeriği |
| HAFTA |
KONULAR |
|
1. Hafta |
Bakmanın ve Görmenin Psikanalitiği: Sanat tarihinde göz/bakış imgesi, imajların bilinçdışı üzerindeki etkisi. |
|
2. Hafta |
Freud ve Bilinçdışının Keşfi: Rüyalar, Yüceltme ve Bastırma. Rüyaların görselleştirilmesi, sanatın bir yüceltme aracı olarak kullanımı. Leonardo da Vinci incelemeleri. |
|
3. Hafta |
Görselde Tekinsiz (Das Unheimliche): Otomatlar, Maskeler ve Çiftler. Hans Bellmer; Bebekler, Sürrealist nesneler ve sinemada/sanatta tekinsizlik estetiği. |
|
4. Hafta |
Jung ve Analitik Psikoloji: Kolektif Bilinçdışı, Arketipler ve Semboller. Hilma af Klint, Wassily Kandinsky, mitolojik simgecilik ve mandala formları. |
|
5. Hafta |
Lacan I: Ayna Evresi, İmgesel-Sembolik-Gerçek ve Özne İnşası. Sanatta otoportre, kimlik ve aynalama pratikleri. Frida Kahlo, Cindy Sherman. |
|
6. Hafta |
Lacan II: Bakış (Gaze), Arzunun Nesnesi ve Eksiklik. Seyirci-Eser ilişkisi, Rönesans perspektifinden modern Gözün Baştan Çıkarılmasına bakış. |
|
7. Hafta |
Nesne İlişkileri Kuramı: Klein & Winnicottta Geçiş Nesnesi, Oyun ve Yaratıcılık. Louise Bourgeois (Örümcekler/Anne), Yaratıcılıkta Oyun Alanı olarak tuval/atölye. |
|
8. Hafta |
ARA SINAV |
|
9. Hafta |
Feminist Psikanaliz ve Beden: Kadınsı Haz, Cinsiyetlendirilmiş Bakış. Laura Mulveyin kuramı üzerinden sanatta ve fotoğraf/sinemada kadın bedeni kurgusu. Barbara Kruger, Hannah Höch. |
|
10. Hafta |
Bilinçdışının Yöntem Olarak Sanata Girişi: Sürrealizm ve Otomatizm. Otomatik Çizim, Rüya Manifestoları. Salvador Dali, Rene Magritte, Max Ernst incelemeleri. |
|
11. Hafta |
İçsel Çığlık ve Dışavurum: Ekspresiyonizm ve Travmanın İzi. Edvard Munch, Egon Schiele, Francis Bacon eserlerinde kaygı, travma ve beden deformasyonu. |
|
12. Hafta |
Beden, İşkence ve Katarsis: Performans Sanatı ve Sınırlar. Marina Abramovic, Gina Pane, Yoko Ono eserlerinde psikolojik sınırlar ve eylem. |
|
13. Hafta |
Mekan, Bellek ve Melankoli: Enstalasyon Sanatında Psikanalitik İzler. Anish Kapoor, Yayoi Kusama (Ayna Odaları/Fobiler) ve mekansal hafıza kurguları. |
|
14. Hafta |
FİNAL SINAVI |
|
| Kaynaklar | ZORUNLU KAYNAKLAR
Terbaş, Ö. (2016). Psikanaliz ve Sanat: Rüyalardan Gerçekliğe. İstanbul: Bilgi Üniversitesi Yayınları.
ÖNERİLEN KAYNAKLAR
Gombrich, E. H. (1950). Sanatın Öyküsü. İstanbul: Kabalcı Yayıncılık.
Berger, J. Görme Biçimleri. İstanbul: Metis Yayınları.
Tura, S. M. Freud?dan Lacan?a Psikanaliz. İstanbul: Metis Yayınları.
Jung, C. G. İnsan ve Sembolleri.
Winnicott, D. W. Oyun ve Gerçeklik.
Klein, M. Haset ve Şükran.
Kristeva, J. Korkunun Güçleri: İğrençlik Üzerine Deneme.
Bachelard, G. Mekanın Poetikası.
Freud, S. Yas ve Melankoli.
|
|---|
| Öğretim Yöntemleri |
- Anlatım
- Tartışma
- Soru-Cevap
- Sunum
|
|---|
| Değerlendirme |
|
Sayısı |
Toplam Katkısı (%) |
| Ara Sınav |
1 |
40 |
| Devam |
1 |
10 |
| Toplam(%) |
|
50 |
| Yıl İçinin Başarıya Oranı(%) |
|
50 |
| Finalin Başarıya Oranı(%) |
|
50 |
| Toplam(%) |
|
100 |
|
| AKTS İş Yükü |
| Aktivite |
Sayı |
Süre (Saat) |
İş Yükü |
| Ara Sınav |
1 |
3 |
3 |
| Kısa Sınavlara hazırlık |
|
|
|
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi |
14 |
2 |
28 |
| Final Sınavına Hazırlık |
1 |
10 |
10 |
| Ders Saati |
14 |
3 |
42 |
| Ara Sınava Hazırlık |
1 |
10 |
10 |
| Laboratuvar |
|
|
|
| Final Sınavı |
1 |
3 |
3 |
| Ödevler |
1 |
10 |
10 |
| Haftalık Makale ve Kaynak Araştırma |
14 |
1 |
14 |
| Toplam İş Yükü | 120 |
| Toplam İş Yükü / 30 | 4 |
| Dersin AKTS Kredisi | 4 |
|
| Dil | Türkçe |
|---|
| Staj / Uygulama | Yok |
|---|
