Bilgi Paketi
baskent.edu.tr

Türk Dili ve Edebiyatı Programı

TDE479

ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ : ÇAĞATAY GRUBU

Ders Kodu
TDE479
Yarıyıl
Yedinci Yarıyıl (Güz)
Teori+Uygulama
2 + 0
AKTS
2
Dersin TürüZorunlu
Dersin DüzeyiLisans
Dersin Yılı4
Dersin YarıyılıYedinci Yarıyıl (Güz)
AKTS2
Öğretim Eleman(lar)ı
Öğrenme Kazanımları

Bu dersin sonunda öğrenciler;

  1. Tarihi Çağataycadan gelişen modern yazı dillerini ve lehçelerini sınıflandırır.
  2. Çağatay grubu yazı dillerinin genel dil özelliklerini karşılaştırır.
  3. Çağatay grubu yazı dillerinin ses ve biçim bilgisi özelliklerini açıklar.
  4. Metin üzerinde sözcüklerin biçim bilgisel çözümlemesini yapar.
  5. Arap, Kiril ve Latin harfli metinleri kaynaklar yardımıyla Türkiye Türkçesine çevirir.
Veriliş BiçimiYüz Yüze
ÖnkoşullarYok
Önerilen DerslerYok
Ders TanımıTarihi Çağataycadan gelişen modern Türk yazı dilleri ve lehçeleri,tarihsel gelişimlerinden hareketle, ses bilgisel, biçim bilgisel, söz dizimsel ve söz varlığı düzeylerinde değerlendirilecektir. Bu yazı dilleri ve lehçelerine ilişkin belli başlı edebi ürünler ve diğer dil malzemesi orijinal kaynaklar aracılığıyla ele alınacak, bu yolla öğrencilerin Türkçe konuşan çağdaş Türk topluluklarını daha yakından tanımaları sağlanacaktır.
Ders İçeriği
HAFTA KONULAR
1. Hafta Kiril alfabeleri; dil, lehçe, şive, ağız vb. kavramlar
2. Hafta Türk yazı dili ve lehçelerine giriş; Çağatay yazı dilleri ve toplulukları (Uygurca-Özbekçe)
3. Hafta Türk yazı dili ve lehçelerine giriş; Çağatay yazı dilleri ve toplulukları (Uygurca-Özbekçe)
4. Hafta Çağatay dillerinin oluşumu ve gelişimi
5. Hafta Çağatay dillerinin oluşumu ve gelişimi
6. Hafta Çağdaş Çağatay lehçelerinin gramer özellikleri
7. Hafta Çağdaş Çağatay lehçelerinin gramer özellikleri
8. Hafta Ara sınav
9. Hafta Çağdaş Çağatay lehçelerine ait metinler üzerine çalışmalar
10. Hafta Çağdaş Çağatay lehçelerine ait metinler üzerine çalışmalar
11. Hafta Çağdaş Çağatay lehçelerine ait metinler üzerine çalışmalar
12. Hafta Çağdaş Çağatay lehçelerine ait metinler üzerine çalışmalar
13. Hafta Çağdaş Çağatay lehçelerine ait metinler üzerine çalışmalar
14. Hafta Çağdaş Çağatay lehçelerine ait metinler üzerine çalışmalar
15. Hafta Genel tekrar
KaynaklarÇağatay, Saadet. Türk Lehçeleri Örnekleri II. Ankara: Ankara Üniversitesi Yayınları, 1977.
Dankoff, R. ve James Kelly. Compendium of the Turkic Dialects, I-III. Harvard: Harvard University Press, 1982-85.
Ercilasun, Ahmet Bican vd. Karşılaştırmalı Türk Lehçeleri Sözlüğü I-II. Ankara: Kültür Bakanlığı, 1991.
Ercilasun, Ahmet Bican (Ed.). Türk Lehçeleri Grameri. Ankara: Akçağ Yay, 2012.
Demir, Nurettin ve Emine Yılmaz. Türk Dili El Kitabı. Ankara: Grafiker Yayınları, 1. Basım, 2003.
Johanson, L. ve Agnes Eva Csato. The Turkic Languages. London and New York: Routledge, 1998.
Menges, Karl. The Turkic Languages and Peoples. Wiesbaden: Otto Harrasowitz, 1968.
Öztürk, Rıdvan. Özbek Türkçesi El Kitabı. Konya: Çizgi Kitabevi, 2005.
Öztürk, Rıdvan. Yeni Uygur Türkçesi Grameri. Ankara: TDK Yay., 2010.
Genel ağ aracılığıyla seçilecek otantik metinler.

Öğretim Yöntemleri
  • Anlatım
  • Proje
  • Sunum
  • Diğer
Değerlendirme
Sayısı Toplam Katkısı (%)
Ara Sınav 1 40
Toplam(%) 40
Yıl İçinin Başarıya Oranı(%) 40
Finalin Başarıya Oranı(%) 60
Toplam(%) 100
AKTS İş Yükü
Aktivite Sayı Süre (Saat) İş Yükü
Ara Sınav 1 1 1
Kısa Sınavlara hazırlık
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi 15 1 15
Final Sınavına Hazırlık 1 15 15
Ders Saati 15 2 30
Ara Sınava Hazırlık 1 15 15
Laboratuvar
Final Sınavı 1 1 1
Ödevler 1 10 10
Toplam İş Yükü87
Toplam İş Yükü / 302.9
Dersin AKTS Kredisi2
DilTürkçe
Staj / UygulamaYok

Program Yeterlilikleri / Öğrenme Kazanımları

Ö1 Ö2 Ö3 Ö4 Ö5
P1 X X X X X
P2 X X X X X
P3
P4
P5
P6 X X X X X
P7
P8
P9
P10
P11 X X X X X
P12
P13
P14
P15 X X X X X