TÜRKİYE TÜRKÇESİ : BİÇİM BİLGİSİ

TDE245

Ders Kodu: TDE245
Yarıyıl: Üçüncü Yarıyıl (Güz)
Teori+Uygulama: 3 + 0
AKTS: 4

Dersin Türü

Zorunlu

Dersin Düzeyi

Lisans

Dersin Yılı

Dersin Yarıyılı

Üçüncü Yarıyıl (Güz)

AKTS

Öğretim Eleman(lar)ı

Doktor Öğretim Üyesi Sıdıka Dursun

Öğrenme Kazanımları

Bu dersin sonunda öğrenciler;

Biçim bilgisinin temel kavramlarını açıklar.
Türkçenin biçim birimlerini sınıflandırır.
Türkçede sözcük yapım yollarını açıklar.
Türkiye Türkçesinin türetim ve çekim morfolojisini ayırt eder.
Sözcüklerin biçim bilgisel çözümlemesini yapar.

Veriliş Biçimi

Yüz Yüze

Önkoşullar

Yok

Önerilen Dersler

TDE 140 Türkiye Türkçesi: Ses Bilgisi

Ders Tanımı

Bu ders kapsamında, Türkçenin biçim bilgisel özellikleri, sözcük türetme ve sözcüklere cümle içinde işlev kazandırma yöntemleri, yapım ve çekim ekleri, eklerin metin içerisinde tanınmasına yönelik uygulamalar yapılacaktır. Ayrıca, Türkçede eylem çatıları, kavram ve işlev alanları ve çatı eklerine yönelik çözümlemeler yapılacak; aspekt-kip-zaman-kişi kavramları ve Türkçede bu unsurlara yönelik bildirim biçimleri; yapı, işlev ve anlamlarına göre sözcük türleri de ele alınacaktır.

Ders İçeriği

HAFTA	KONULAR
1. Hafta	Biçim bilgisi ile ilgili temel kavram ve terimler
2. Hafta	Türkçenin bağımlı ve bağımsız biçimbirimleri, türetme ve çekim kavramları
3. Hafta	Addan ad yapma ekleri ve işlevleri
4. Hafta	Eylemden ad yapma ekleri ve işlevleri
5. Hafta	Addan eylem yapma ekleri ve işlevleri
6. Hafta	Eylemden eylem yapma ekleri; Türkçede fiil çatıları ve işlevleri
7. Hafta	Yapım eklerine yönelik çözümlemeler
8. Hafta	Ara sınav
9. Hafta	Türkçede çekim ekleri ve işlevleri
10. Hafta	Ad soylu sözcüklerin çekimi, ek fiil
11. Hafta	Eylem soylu sözcüklerin çekimi, kip-zaman-kişi kavramları; haber kipleri
12. Hafta	Türkçede emir, dilek, şart ve gereklilik kipleri
13. Hafta	Kişi ekleri, türleri ve işlevleri
14. Hafta	Sıfatfiil ve zarffiil ekleri, işlevleri ve uygulamalar
15. Hafta	Genel tekrar

Kaynaklar

Banguoğlu, Tahsin (1990). Türkçenin Grameri. Ankara: TDK Yay.
Demir, Nurettin-Emine Yılmaz (2003). Türk Dili El Kitabı. Ankara: Grafiker Yay.
Demir, Nurettin-Emine Yılmaz (2010). Türk Dili, Yazılı ve Sözlü Anlatım. Ankara: Nobel Yay.
Eker, Süer (2012). Çağdaş Türk Dili. Ankara: Grafiker Yay.
Ergin, Muharrem (1998). Türk Dil Bilgisi. İstanbul: Bayrak Yay.
Karaağaç, Günay (2013). Türkçenin Dil Bilgisi. Ankara: Akçağ Yay.
Korkmaz, Zeynep (2003). Türkiye Türkçesi Grameri Şekil Bilgisi. Ankara: TDK Yay.
Uzun, N. Engin (2006). Biçimbilim, Temel Kavramlar. İstanbul: Papatya Yay.

Öğretim Yöntemleri

Anlatım
Eğitim-Uygulama
Diğer

Değerlendirme

	Sayısı	Toplam Katkısı (%)
Ara Sınav	1	35
Ödev	1	15
Toplam(%)		50
Yıl İçinin Başarıya Oranı(%)		50
Finalin Başarıya Oranı(%)		50
Toplam(%)		100

AKTS İş Yükü

Aktivite	Sayı	Süre (Saat)	İş Yükü
Ara Sınav	1	1	1
Kısa Sınavlara hazırlık
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi	15	2	30
Final Sınavına Hazırlık	1	25	25
Ders Saati	15	3	45
Ara Sınava Hazırlık	1	20	20
Laboratuvar
Final Sınavı	1	1	1
Ödevler	1	15	15
Toplam İş Yükü			137
Toplam İş Yükü / 30			4.56
Dersin AKTS Kredisi			4

Dil

Türkçe

Staj / Uygulama

Yok

Program Yeterlilikleri / Öğrenme Kazanımları

	Ö1	Ö2	Ö3	Ö4	Ö5
P1	X	X	X	X	X
P2
P3
P4
P5
P6	X	X	X	X	X
P7
P8
P9
P10	X	X	X	X	X
P11			X	X
P12
P13
P14
P15	X	X	X	X	X

	Ö1	Ö2	Ö3	Ö4	Ö5
P1	X	X	X	X	X
P2
P3
P4
P5
P6	X	X	X	X	X
P7
P8
P9
P10	X	X	X	X	X
P11			X	X
P12
P13
P14
P15	X	X	X	X	X

	Ö1	Ö2	Ö3	Ö4	Ö5
P1	X	X	X	X	X
P2
P3
P4
P5
P6	X	X	X	X	X
P7
P8
P9
P10	X	X	X	X	X
P11			X	X
P12
P13
P14
P15	X	X	X	X	X

	Ö1	Ö2	Ö3	Ö4	Ö5
P1	X	X	X	X	X
P2
P3
P4
P5
P6	X	X	X	X	X
P7
P8
P9
P10	X	X	X	X	X
P11			X	X
P12
P13
P14
P15	X	X	X	X	X