Bilgi Paketi

Aşçılık Programı

AŞP261

SÜRDÜRÜLEBİLİR GASTRONOMİ UYGULAMALARI

Ders Kodu
AŞP261
Yarıyıl
-
Teori+Uygulama
3 + 0
AKTS
5
Dersin TürüSeçmeli
Dersin DüzeyiÖnlisans
Dersin Yılı-
Dersin Yarıyılı-
AKTS5
Öğretim Eleman(lar)ı
Öğrenme Kazanımları

Bu dersin sonunda öğrenciler;

  1. Sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir kalkınmanın tarihsel gelişimini, uluslararası sözleşmeleri ve Birleşmiş Milletler 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları'nı gastronomiyle ilişkilendirerek açıklar.
  2. Gastronomi ve yiyecek-içecek işletmelerinde çevresel koruma, ekonomik büyüme ve sosyal adalet/refah dengesini çok boyutlu olarak analiz eder.
  3. Gıda milleri, karbon ayak izi, kısa tedarik zincirleri ve mevsimsel beslenmenin önemini kavrayarak coğrafi işaretlerin (menşe/mahreç) kültürel mirası koruma ve bölgesel kalkınmadaki rolünü değerlendirir.
  4. Yiyecek-içecek işletmelerinde yeşil sertifikasyon sistemlerini, sürdürülebilir menü planlamasını, su/enerji verimliliğini, döngüsel ekonomi modellerini ve sıfır atık/kompost süreçlerini yönetir.
  5. Moleküler gastronomi uygulamalarını, 3D gıda yazıcılarını, bitki temelli et/alternatif proteinleri ve Silikon Vadisi gıda inovasyonlarını sürdürülebilir gıda güvenliği perspektifinden yorumlar ve sunar.
Veriliş BiçimiYüz Yüze
ÖnkoşullarYok
Önerilen Dersler
Ders TanımıBu ders; sürdürülebilirlik kavramının kuramsal ve tarihsel gelişimini, sürdürülebilir kalkınmanın ekonomik, çevresel ve sosyal boyutlarını kapsamlı olarak ele almaktadır. Ders kapsamında; sürdürülebilir gıda sistemleri, gıda milleri, yerel ve mevsimsel beslenme, yöresel mutfakların kültürel mirası, coğrafi işaretleme modelleri, yeşil restoran ve sıfır atık yönetimi ile moleküler gastronomi, 3D gıda yazımı ve alternatif proteinler gibi geleceğin mutfak teknolojileri kuramsal ve sektörel boyutlarıyla incelenmektedir.
Ders İçeriği
HAFTA KONULAR
1. Hafta Dersin tanıtımı ve değerlendirme kriterleri; sanayileşme süreci, kaynakların tükenişi, Stokholm Konferansı ve Büyümenin Sınırları raporu.
2. Hafta Dünya Koruma Stratejisi (1980), Brundtland Raporu (Ortak Geleceğimiz, 1987), Rio Zirvesi (1992) ve Kyoto Protokolü.
3. Hafta 2030 SKA hedefleri (açlık, sağlıklı yaşam, sorumlu tüketim); ekonomik, çevresel ve sosyal sürdürülebilirlik sacayakları.
4. Hafta Sürdürülebilir gıda sistemleri, FAO'nun 5 anahtar ilkesi, gıda milleri (food miles), karbon ayak izi ve kısa tedarik zincirleri.
5. Hafta Akdeniz diyeti, Yeni Nordik diyeti, DASH diyeti, Çift Piramit modeli, bitki tabanlı diyetler ve su/enerji ayak izi.
6. Hafta Yöresellik kavramı, yerel üretimin ve mutfak geleneklerinin korunması, yerel gastronominin turizm destinasyonlarına katkısı.
7. Hafta 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, Türkiye'de ve dünyada coğrafi işaret tescili, kırsal kalkınma ve ihracat katkısı.
8. Hafta Ara Sınav.
9. Hafta Yeşil Restoranlar Birliği (GRA/SRA) sertifikaları, sürdürülebilir bina/mutfak tasarımı, enerji/su verimliliği; Öğrenci Sunumları (1. Grup).
10. Hafta Mevsimsel menü tasarımı, porsiyon kontrolü, sıfır atık felsefesi, kompost ve döngüsel ekonomi uygulamaları; Öğrenci Sunumları (2. Grup).
11. Hafta Tarladan çatala gıda güvenliği standartları, çalışan hakları, adil ticaret (fair-trade) ve gıda güvencesi; Öğrenci Sunumları (3. Grup).
12. Hafta Mutfaktaki bilimsel süreçler (Kurti & This), Note-by-Note pişirme, sous- vide, sferifikasyon, emülsifikasyon ve laboratuvardan mutfağa geçiş; Öğrenci Sunumları (4. Grup).
13. Hafta 3D gıda baskısı, dijital gastronomi, bitki bazlı yapay etler (Impossible Foods, Beyond Meat), kültür eti; Öğrenci Sunumları (5. Grup).
14. Hafta FAO ve WHO politikaları, geleceğin gıda sistemleri ve dönemin genel sentezi.
KaynaklarFAO. (2014). Building a common vision for sustainable food and agriculture: Principles and approaches.
Food and Agriculture Organization of the United Nations.
Mason, P., & Lang, T. (2017). Sustainable diets: How ecological food systems can help solve the climate
and public health crisis. Routledge.
Sloan, P., Legrand, W., & Hindley, C. (2015). The Routledge handbook of sustainable food and gastronomy. Routledge.
Türk Patent ve Marka Kurumu. (2018). 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında coğrafi işaretler ve geleneksel ürün adları rehberi. TPMK Yayınları.
World Commission on Environment and Development (WCED). (1987). Our common future (The Brundtland report). Oxford University Press.
Öğretim Yöntemleri
  • Anlatım
  • Tartışma
  • Soru-Cevap
  • Eğitim-Uygulama
  • Sunum
Değerlendirme
Sayısı Toplam Katkısı (%)
Ara Sınav 1 30
Ödev 1 20
Toplam(%) 50
Yıl İçinin Başarıya Oranı(%) 50
Finalin Başarıya Oranı(%) 50
Toplam(%) 100
AKTS İş Yükü
Aktivite Sayı Süre (Saat) İş Yükü
Ara Sınav 1 2 2
Kısa Sınavlara hazırlık 0 0 0
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi 14 2 28
Final Sınavına Hazırlık 1 14 14
Ders Saati 14 3 42
Ara Sınava Hazırlık 1 12 12
Laboratuvar 0 0 0
Final Sınavı 1 2 2
Ödevler 1 20 20
Toplam İş Yükü120
Toplam İş Yükü / 304
Dersin AKTS Kredisi5
DilTürkçe
Staj / UygulamaYok
Ö1 Ö2 Ö3 Ö4 Ö5
P1
P2 X X
P3 X
P4 X
P5
P6 X
P7 X X
P8 X
P9 X
P10 X X X X
P11 X
P12 X