| Dersin Türü | Seçmeli |
| Dersin Düzeyi | Önlisans |
| Dersin Yılı | - |
| Dersin Yarıyılı | - |
| AKTS | 5 |
| Öğretim Eleman(lar)ı |
|
| Öğrenme Kazanımları |
Bu dersin sonunda öğrenciler;
- Sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir kalkınmanın tarihsel gelişimini, uluslararası sözleşmeleri ve Birleşmiş Milletler 2030 Sürdürülebilir
Kalkınma Amaçları'nı gastronomiyle ilişkilendirerek açıklar.
- Gastronomi ve yiyecek-içecek işletmelerinde çevresel
koruma, ekonomik büyüme ve sosyal adalet/refah dengesini çok boyutlu olarak analiz eder.
- Gıda milleri, karbon ayak izi, kısa tedarik
zincirleri ve mevsimsel beslenmenin önemini kavrayarak coğrafi işaretlerin (menşe/mahreç) kültürel
mirası koruma ve bölgesel kalkınmadaki rolünü değerlendirir.
- Yiyecek-içecek işletmelerinde yeşil sertifikasyon sistemlerini, sürdürülebilir menü planlamasını, su/enerji verimliliğini, döngüsel ekonomi modellerini ve sıfır atık/kompost süreçlerini yönetir.
- Moleküler gastronomi uygulamalarını,
3D gıda yazıcılarını, bitki temelli et/alternatif proteinleri ve Silikon Vadisi gıda inovasyonlarını
sürdürülebilir gıda güvenliği perspektifinden yorumlar ve sunar.
|
| Veriliş Biçimi | Yüz Yüze |
| Önkoşullar | Yok |
| Önerilen Dersler | |
| Ders Tanımı | Bu ders; sürdürülebilirlik kavramının kuramsal ve tarihsel gelişimini, sürdürülebilir kalkınmanın ekonomik, çevresel ve sosyal boyutlarını kapsamlı olarak ele almaktadır. Ders kapsamında; sürdürülebilir gıda sistemleri, gıda milleri, yerel ve mevsimsel beslenme, yöresel mutfakların kültürel mirası, coğrafi işaretleme modelleri, yeşil restoran ve sıfır atık yönetimi ile moleküler gastronomi, 3D gıda yazımı ve alternatif proteinler gibi geleceğin mutfak teknolojileri kuramsal
ve sektörel boyutlarıyla incelenmektedir. |
| Ders İçeriği |
| HAFTA |
KONULAR |
|
1. Hafta |
Dersin tanıtımı ve değerlendirme kriterleri; sanayileşme süreci, kaynakların tükenişi, Stokholm Konferansı ve Büyümenin Sınırları raporu. |
|
2. Hafta |
Dünya Koruma Stratejisi (1980), Brundtland Raporu (Ortak Geleceğimiz, 1987), Rio Zirvesi (1992) ve Kyoto Protokolü. |
|
3. Hafta |
2030 SKA hedefleri (açlık, sağlıklı yaşam, sorumlu tüketim); ekonomik, çevresel ve sosyal sürdürülebilirlik sacayakları. |
|
4. Hafta |
Sürdürülebilir gıda sistemleri, FAO'nun 5 anahtar ilkesi, gıda milleri (food miles), karbon ayak izi ve kısa tedarik zincirleri. |
|
5. Hafta |
Akdeniz diyeti, Yeni Nordik diyeti, DASH diyeti, Çift Piramit modeli, bitki tabanlı diyetler ve su/enerji ayak izi. |
|
6. Hafta |
Yöresellik kavramı, yerel üretimin ve mutfak geleneklerinin korunması, yerel gastronominin turizm destinasyonlarına katkısı. |
|
7. Hafta |
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, Türkiye'de ve dünyada coğrafi işaret tescili, kırsal kalkınma ve ihracat katkısı. |
|
8. Hafta |
Ara Sınav. |
|
9. Hafta |
Yeşil Restoranlar Birliği (GRA/SRA) sertifikaları, sürdürülebilir bina/mutfak tasarımı, enerji/su verimliliği; Öğrenci Sunumları (1. Grup). |
|
10. Hafta |
Mevsimsel menü tasarımı, porsiyon kontrolü, sıfır atık felsefesi, kompost ve döngüsel ekonomi uygulamaları; Öğrenci Sunumları (2. Grup). |
|
11. Hafta |
Tarladan çatala gıda güvenliği standartları, çalışan hakları, adil ticaret (fair-trade) ve gıda güvencesi; Öğrenci Sunumları (3. Grup). |
|
12. Hafta |
Mutfaktaki bilimsel süreçler (Kurti & This), Note-by-Note pişirme, sous- vide, sferifikasyon, emülsifikasyon ve laboratuvardan mutfağa geçiş; Öğrenci Sunumları (4. Grup). |
|
13. Hafta |
3D gıda baskısı, dijital gastronomi, bitki bazlı yapay etler (Impossible Foods, Beyond Meat), kültür eti; Öğrenci Sunumları (5. Grup). |
|
14. Hafta |
FAO ve WHO politikaları, geleceğin gıda sistemleri ve dönemin genel sentezi. |
|
| Kaynaklar | FAO. (2014). Building a common vision for sustainable food and agriculture: Principles and approaches.
Food and Agriculture Organization of the United Nations.
Mason, P., & Lang, T. (2017). Sustainable diets: How ecological food systems can help solve the climate
and public health crisis. Routledge.
Sloan, P., Legrand, W., & Hindley, C. (2015). The Routledge handbook of sustainable food and gastronomy. Routledge.
Türk Patent ve Marka Kurumu. (2018). 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında coğrafi işaretler ve geleneksel ürün adları rehberi. TPMK Yayınları.
World Commission on Environment and Development (WCED). (1987). Our common future (The Brundtland report). Oxford University Press. |
| Öğretim Yöntemleri |
- Anlatım
- Tartışma
- Soru-Cevap
- Eğitim-Uygulama
- Sunum
|
| Değerlendirme |
|
Sayısı |
Toplam Katkısı (%) |
| Ara Sınav |
1 |
30 |
| Ödev |
1 |
20 |
| Toplam(%) |
|
50 |
| Yıl İçinin Başarıya Oranı(%) |
|
50 |
| Finalin Başarıya Oranı(%) |
|
50 |
| Toplam(%) |
|
100 |
|
| AKTS İş Yükü |
| Aktivite |
Sayı |
Süre (Saat) |
İş Yükü |
| Ara Sınav |
1 |
2 |
2 |
| Kısa Sınavlara hazırlık |
0 |
0 |
0 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi |
14 |
2 |
28 |
| Final Sınavına Hazırlık |
1 |
14 |
14 |
| Ders Saati |
14 |
3 |
42 |
| Ara Sınava Hazırlık |
1 |
12 |
12 |
| Laboratuvar |
0 |
0 |
0 |
| Final Sınavı |
1 |
2 |
2 |
| Ödevler |
1 |
20 |
20 |
| Toplam İş Yükü | 120 |
| Toplam İş Yükü / 30 | 4 |
| Dersin AKTS Kredisi | 5 |
|
| Dil | Türkçe |
| Staj / Uygulama | Yok |