EDEBİ METİNLER ÜZERİNDEN OSMANLI MODERNLEŞMESİ

POLT356

Ders Kodu: POLT356
Yarıyıl: -
Teori+Uygulama: 3 + 0
AKTS: 5

Dersin Türü

Seçmeli

Dersin Düzeyi

Lisans

Dersin Yılı

Dersin Yarıyılı

AKTS

Öğretim Eleman(lar)ı

Öğretim Görevlisi Halil İlteriş Kutlu

Öğrenme Kazanımları

Bu dersin sonunda öğrenciler;

Osmanlı modernleşmesini kültürel ve entelektüel boyutlarıyla değerlendirebilir.
Edebi metinleri tarihsel ve politik bağlamları içerisinde yorumlayabilir.
Tanzimat'tan II. Meşrutiyet'e uzanan süreçte ortaya çıkan siyasal fikirleri edebi eserler üzerinden okuyabilir.
Kamusal alan, vatandaşlık, özgürlük ve millet gibi modern siyasal kavramların Osmanlı kültüründeki karşılıklarını değerlendirebilir.
Edebi metinlerden hareketle siyasal ve toplumsal dönüşümlere ilişkin özgün değerlendirmeler geliştirebilir.

Veriliş Biçimi

Yüz Yüze

Önkoşullar

Yok

Önerilen Dersler

Bu dersi alan öğrenciler için önerilen ders yoktur.

Ders Tanımı

Osmanlı modernleşmesini, modernleşmenin kültürel ve entelektüel tezahürlerini görünür kılan edebi metinler üzerinden incelemeyi amaçlar. XVIII. yüzyıldan XX. yüzyılın başlarına kadar uzanan süreçte roman, şiir, tiyatro, gazete, hatırat ve fikir yazıları merkeze alınarak Osmanlı toplumunda meydana gelen zihniyet dönüşümleri analiz edilir. Ders kapsamında modern devlet fikri, kamusal alanın oluşumu, yeni aydın tipinin ortaya çıkışı, kadının Osmanlı kamusal alanındaki dönüşümü, özgürlük, ulus, Batı tasavvuru ve medeniyet tartışmaları gibi modernleşmenin temel kavramları edebi eserler üzerinden değerlendirilir. Osmanlı modernleşmesi edebi ürünler üzerinden okunarak aynı kültürel bir muhayyile ve zihniyet dönüşümü olarak ele alınır.

Ders İçeriği

HAFTA	KONULAR
1. Hafta	Osmanlı'nın Modernleşme Süreci Edebi Metinler Üzerinden Nasıl Okunmalı Tarih, Edebiyat ve Zihniyet
2. Hafta	Lale Devri'nden Tanzimat'a: Batı?nın Keşfi ve İlk Estetik Temaslar
3. Hafta	Matbaa, Gazete ve Kamusal Alanın Doğuşu
4. Hafta	Yeni Osmanlılar ve Edebiyatta Özgürlük Fikri
5. Hafta	Tiyatronun Doğuşu ve Osmanlı Siyasetinin Sahnede Yansımaları
6. Hafta	Roman Türünün Doğuşu ve Yeni İnsan (Birey) Tasavvuru
7. Hafta	Ara Sınav
8. Hafta	Batılılaşma ve Edebiyatta Kimlik Krizi
9. Hafta	II. Abdülhamid Devri Edebiyatı (Devr-i Hamid)
10. Hafta	Meşrutiyet Edebiyatında Modern Bireyin Yalnızlığı
11. Hafta	Yeni Şiirde Medeniyet ve Eleştiri
12. Hafta	İmparatorluktan Ulusa: Edebiyatta Kimlik Arayışları
13. Hafta	Kadın, Aile ve Toplumsal Dönüşüm Edebiyata Yansıması
14. Hafta	İmparatorluğun Dağılışı ve Yeni Entelektüel Paradigma

Kaynaklar

Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi (1993). Paris Sefaretnamesi. Kültür Bakanlığı Yayınları.
Ahmed Resmi Efendi. Viyana Sefaretnamesi; Ebubekir Ratıb Efendi.
Nemse Sefaretnamesi; Mustafa Sami Paşa.
Avrupa Risalesi; Sadık Rıfat Paşa.
Avrupa Ahvaline Dair Risaleler; Şinasi.
Şair Evlenmesi. MEB Yayınları; Şinasi.
Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi; Münif Paşa.
Muhaverat-ı Hikemiyye; Münif Paşa.
Mecmua-i Fünun Yazıları; Ali Suavi.
Muhbir Gazetesi Yazıları; Ali Suavi.
UlUm Gazetesi Yazıları; Ziya Paşa.
Ziya Paşa; Şiir ve İnşa.
Namık Kemal. İntibah. Dergah Yayınları.
Namık Kemal. (2017). Cezmi. Dergah Yayınları.
Namık Kemal. (2017). Vatan Yahut Silistre. Dergah Yayınları; Namık Kemal.
Namık Kemal. Renan Müdafaanamesi.
Şemsettin Sami. Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat.
Ahmet Mithat Efendi. (2019). Felatun Bey ile Rakım Efendi.
Ahmet Mithat Efendi. Henüz On Yedi Yaşında.
Ahmet Mithat Efendi. Jön Türk.
Mehmet Celal. Hayal-i Celal.
Mehmet Celal. Venüs.
Mizancı Murad. Turfanda mı Turfa mı?
Fatma Aliye. Muhadarat.
Fatma Aliye. Refet.
Fatma Aliye. Udi.
Emine Semiye. Bikes.
Nigar Hanım. Şiirler ve Mektuplar.
Recaizade Mahmud Ekrem. Araba Sevdası. Dergah Yayınları.
Recaizade Mahmud Ekrem. Zemzeme.
Abdülhak Hamid Tarhan. Sahra.
Abdülhak Hamid Tarhan. Makber.
Halit Ziya Uşaklıgil. Mai ve Siyah.
Halit Ziya Uşaklıgil. Aşk-ı Memnu.
Halit Ziya Uşaklıgil. Kırık Hayatlar.
Halit Ziya Uşaklıgil. Kırk Yıl.
Halit Ziya Uşaklıgil. Saray ve Ötesi.
Mehmet Rauf. Eylül.
Cenap Şahabettin. Avrupa Mektupları.
Tevfik Fikret. Rübab-ı Şikeste;
Tevfik Fikret. Tarih-i Kadim.
Mehmet Akif Ersoy. Safahat. Dergah Yayınları;
Mehmet Akif Ersoy. Süleymaniye Kürsüsünde
Mehmet Akif Ersoy. Asım.
Ömer Seyfettin. Primo Türk Çocuğu.
Ömer Seyfettin. Beyaz Lale
Ziya Gökalp. Kızıl Elma.
Ziya Gökalp. Türkçülüğün Esasları.
Ahmet Ağaoğlu. Üç Medeniyet.
Prens Sabahaddin. Türkiye Nasıl Kurtarılabilir?
Ahmet İhsan Tokgöz. Matbuat Hatıralarım.
Halide Edib Adıvar. Mor Salkımlı Ev.
Halide Edib Adıvar. Türkün Ateşle İmtihanı.
Ahmet Hamdi Tanpınar. (2013). 19. Asır Türk Edebiyatı Tarihi. Dergah Yayınları.
Mehmet Kaplan. (2018). Şiir Tahlilleri. Dergah Yayınları.
Niyazi Berkes. (2016). Türkiye?de Çağdaşlaşma. Yapı Kredi Yayınları.
Şerif Mardin. (2010). Yeni Osmanlı Düşüncesinin Doğuşu. İletişim Yayınları.
Şerif Mardin. (2017). Türk Modernleşmesi. İletişim Yayınları.
Kemal H. Karpat. Osmanlı?dan Günümüze Edebiyat ve Toplum.
İlber Ortaylı. (2021). İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı. Kronik Kitap.
Carter V. Findley. (1980). Bureaucratic Reform in the Ottoman Empire. Princeton University Press.
Carter V. Findley. (2010). Turkey, Islam, Nationalism, and Modernity. Yale University Press.
Şükrü Hanioğlu. (2008). A Brief History of the Late Ottoman Empire. Princeton University Press.
Donald Quataert. (2005). The Ottoman Empire, 1700?1922. Cambridge University Press.
Erik Jan Zürcher. (2017). Turkey: A Modern History.
I.B. Tauris; Selim Deringil. (1998). The Well-Protected Domains: Ideology and the Legitimation of Power in the Ottoman Empire, 1876?1909.
I.B. Tauris; Elizabeth B. Frierson. (2000). Unimagined Communities: State, Press and Gender in the Hamidian Era, Critical Matrix, 13(1), 55?90.
Benedict Anderson. (2006). Imagined Communities. Verso.
Jürgen Habermas. (1989). The Structural Transformation of the Public Sphere. MIT Press.
Reinhart Koselleck. (2004). Futures Past: On the Semantics of Historical Time. Columbia University Press.
Christoph K. Neumann. (1994). Das Osmanische Reich in der Moderne. Oldenbourg Verlag.
Klaus Kreiser. (2012). Geschichte der Türkei. C.H. Beck.
Maurus Reinkowski. (2005). Die Dinge der Ordnung. Oldenbourg Verlag; Raoul Motika (Hrsg.). (2010). Osmanische Welten. Hamburger Edition.
Ahmet Evin. (1983). Origins and Development of the Turkish; Minneapolis: Bibliotheca Islamica

Öğretim Yöntemleri

Anlatım
Tartışma
Sunum

Değerlendirme

	Sayısı	Toplam Katkısı (%)
Ara Sınav	1	40
Kitap Sunuşu	1	10
Toplam(%)		50
Yıl İçinin Başarıya Oranı(%)		50
Finalin Başarıya Oranı(%)		50
Toplam(%)		100

AKTS İş Yükü

Aktivite	Sayı	Süre (Saat)	İş Yükü
Ara Sınav	1	1	1
Kısa Sınavlara hazırlık
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi	15	3	45
Final Sınavına Hazırlık	1	35	35
Ders Saati	15	3	45
Ara Sınava Hazırlık	1	20	20
Laboratuvar
Final Sınavı	1	1	1
Ödevler
Toplam İş Yükü			147
Toplam İş Yükü / 30			4.9
Dersin AKTS Kredisi			5

Dil

İngilizce

Staj / Uygulama

Yok

Program Yeterlilikleri / Öğrenme Kazanımları

	Ö1	Ö2	Ö3	Ö4	Ö5
P1	X
P2
P3	X		X	X
P4
P5	X	X		X
P6		X
P7			X
P8
P9
P10					X
P11		X			X
P12
P13