| Dersin Türü | Zorunlu |
|---|
| Dersin Düzeyi | Lisans |
|---|
| Dersin Yılı | 1 |
|---|
| Dersin Yarıyılı | Birinci Yıl |
|---|
| AKTS | 2 |
|---|
| Öğretim Eleman(lar)ı |
|
| Öğrenme Kazanımları |
Bu dersin sonunda öğrenciler;
- Dilin temel özelliklerini ve işlevlerini; dil, düşünce, duygu ve kültür arasındaki ilişkileri açıklayarak ana dili bilinci geliştirir.
- Türkçenin dünya dilleri arasındaki yerini, tarihi gelişimini, yayılma alanlarını, tarih boyunca kullandığı alfabeleri ve diğer dillerle etkileşimini değerlendirir.
- Türkçenin yapısal ve tipolojik özelliklerini, anlatım gücünü ve temel anlambilim kavramlarını örnekler üzerinden açıklar.
- Türkçenin yazım ve noktalama kurallarını uygular; Türkçeyi akademik, mesleki, günlük ve dijital iletişim ortamlarında doğru, açık, etkili ve amaca uygun biçimde kullanır.
- Türkçenin güncel sorunlarını toplumsal, kültürel ve teknolojik gelişmeler bağlamında değerlendirir; farklı metin ve söylemleri amaç, hedef kitle, bağlam, dil ve anlatım özellikleri bakımından eleştirel olarak çözümler.
- Dilsel çeşitliliği; lehçe, şive, ağız ve dilde varyasyon kavramları çerçevesinde değerlendirir ve Türkçenin farklı kullanım biçimlerine yönelik dil farkındalığı geliştirir.
- Sözlü, yazılı ve dijital iletişim süreçlerinde hedef kitleye, bağlama ve iletişim amacına uygun dil ve anlatım stratejileri geliştirerek etkili iletişim kurar.
- Bilimsel yazmanın temel ilkelerini, akademik etik kurallarını, kaynak gösterme ve kaynakça oluşturma yöntemlerini uygulayarak bilimsel iletişim ilkelerine uygun akademik metinler oluşturur.
- Yapay zeka araçlarını Türkçenin doğru, etkili ve etik kullanımını destekleyecek biçimde kullanır; yapay zeka tarafından üretilen içerikleri eleştirel olarak değerlendirir ve resmi/mesleki iletişimde gerekli metinleri türün özelliklerine uygun biçimde hazırlar.
|
| Veriliş Biçimi | Uzaktan Eğitim |
|---|
| Önkoşullar | Yok |
|---|
| Önerilen Dersler | Yok |
|---|
| Ders Tanımı | Bu ders, Türkçenin tarihi, yapısal, kültürel ve işlevsel özellikleri ile çağdaş kullanım alanlarını bütüncül bir yaklaşımla ele almayı amaçlamaktadır. Ders kapsamında dilin tanımı, özellikleri ve işlevleri; dil-düşünce, dil-duygu ve dil-kültür ilişkisi; ana dil, ana dili ve dil edinimi; dünya dillerinin sınıflandırılması; Türkçenin dünya dilleri arasındaki yeri, tarihi gelişimi, yayılma alanları, alfabeleri ve diğer dillerle ilişkileri; dilde varyasyon, Dil Devrimi, Türkçenin tipolojik özellikleri, anlatım gücü ve anlambilimin temel kavramları incelenmektedir. Bunun yanı sıra Türkçenin güncel sorunları, yazım ve noktalama kuralları, dijital ortamlarda Türkçe kullanımı, yapay zeka okuryazarlığı, metin ve söylem çözümleme, bilimsel yazma ve resmi yazışma konuları ele alınmaktadır. Ders aracılığıyla öğrencilerin Türkçenin tarihsel ve kültürel birikimini kavramaları, ana dili bilinci ve dil farkındalığı geliştirmeleri; Türkçeyi akademik, mesleki ve dijital ortamlarda doğru, etkili, bilinçli ve etik biçimde kullanmaları; farklı türdeki metin ve söylemleri eleştirel olarak değerlendirmeleri ve bilimsel iletişim ilkelerine uygun metinler üretebilmeleri hedeflenmektedir. |
|---|
| Ders İçeriği |
| HAFTA |
KONULAR |
|
1. Hafta |
Türk 105 dersinin programının dağıtılması ve tanıtımı (dersin amacı, ilkeleri, içeriği, işlenişi, derse devam ve ders değerlendirme ölçütleri). Dilin tanımı, özellikleri, topluluk için önemi. |
|
2. Hafta |
Dilin tanımı, özellikleri, topluluk için önemi |
|
3. Hafta |
Dil-duygu, dil-düşünce, dil-kültür bağlantısı |
|
4. Hafta |
Ana dil ve ana dili ayrımı, ana dili bilinci, dil edinimi |
|
5. Hafta |
Yeryüzündeki dillerin köken-yapı bakımından sınıflandırılması |
|
6. Hafta |
Türkçenin dünya dilleri arasındaki yeri, Türkçenin diğer dillerle ilişkileri |
|
7. Hafta |
Türkçenin dünya üzerindeki yayılma alanları |
|
8. Hafta |
ARA SINAV |
|
9. Hafta |
Dilde varyasyon |
|
10. Hafta |
Türkçenin tarihi devreleri, Türklerin kullandıkları alfabeler |
|
11. Hafta |
Atatürk ve Dil Devrimi |
|
12. Hafta |
Türkçenin Tipolojisi |
|
13. Hafta |
Türkçenin anlatım gücü |
|
14. Hafta |
Anlam ve anlambilimi |
|
15. Hafta |
Ders izlencesinin tanıtılması ve dersin işleyişi hakkında bilgi verilmesi/ Yazım Kuralları |
|
16. Hafta |
Yazım Kuralları ve Uygulamalar |
|
17. Hafta |
Noktalama İşaretleri |
|
18. Hafta |
Türkçenin güncel sorunları |
|
19. Hafta |
Dijital Türkçe |
|
20. Hafta |
Yapay zeka okuryazarlığı |
|
21. Hafta |
Metin analizi |
|
22. Hafta |
ARA SINAV |
|
23. Hafta |
Söylem tasarımı |
|
24. Hafta |
Söylem analizi |
|
25. Hafta |
Bilimsel Yazı Hazırlama Yöntemleri |
|
26. Hafta |
Bilimsel Yazı Hazırlama Yöntemleri |
|
27. Hafta |
Resmi yazışmalar |
|
28. Hafta |
Resmi yazışmalar |
|
| Kaynaklar | Üniversiteler İçin Türk Dili Ders Kitabı Başkent Üniversitesi Yayını (2020), Ankara
Türk Dil Kurumu Yazım Kılavuzu, TDK Yayınları (2021), Ankara
Güncel Türkçe Sözlük, TDK Yayınları (2021), Ankara |
|---|
| Öğretim Yöntemleri |
- Anlatım
- Tartışma
- Soru-Cevap
|
|---|
| Değerlendirme |
|
Sayısı |
Toplam Katkısı (%) |
| Ara Sınav |
2 |
40 |
| Toplam(%) |
|
40 |
| Yıl İçinin Başarıya Oranı(%) |
|
40 |
| Finalin Başarıya Oranı(%) |
|
60 |
| Toplam(%) |
|
100 |
|
| AKTS İş Yükü |
| Aktivite |
Sayı |
Süre (Saat) |
İş Yükü |
| Ara Sınav |
1 |
2 |
2 |
| Kısa Sınavlara hazırlık |
|
|
|
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi |
|
|
|
| Final Sınavına Hazırlık |
1 |
13 |
13 |
| Ders Saati |
14 |
2 |
28 |
| Ara Sınava Hazırlık |
1 |
10 |
10 |
| Laboratuvar |
|
|
|
| Final Sınavı |
1 |
2 |
2 |
| Ödevler |
1 |
3 |
3 |
| Toplam İş Yükü | 58 |
| Toplam İş Yükü / 30 | 1.93 |
| Dersin AKTS Kredisi | 2 |
|
| Dil | Türkçe |
|---|
| Staj / Uygulama | Yok |
|---|
