AVRUPA GÜVENLİĞİ, STRATEJİK KÜLTÜR VE SAVUNMA SANAYİİ

SİBU357

Ders Kodu: SİBU357
Yarıyıl: -
Teori+Uygulama: 3 + 0
AKTS: 5

Dersin Türü

Seçmeli

Dersin Düzeyi

Lisans

Dersin Yılı

Dersin Yarıyılı

AKTS

Öğretim Eleman(lar)ı

Öğretim Görevlisi Doktor Mahmut Şener

Öğrenme Kazanımları

Bu dersin sonunda öğrenciler;

Avrupa güvenlik mimarisinin savunma sanayii boyutunu tarihsel ve kurumsal gelişimiyle birlikte açıklayabilecek,
Stratejik kültür kavramını Avrupa güvenliği ve savunma sanayii analizine uygulayabilecek,
NATO-AB ilişkilerini ve Avrupa stratejik özerkliği tartışmalarını değerlendirebilecektir.
Fransa, Almanya, Birleşik Krallık (ve Türkiye) örnekleri üzerinden farklı stratejik kültürlerin savunma sanayii tercihlerini ve bunun sonucunda güvenlik politikalarını nasıl şekillendirdiğini analiz edebilecek,
BAE Systems, Airbus Defence (EADS), Thales ve MBDA gibi şirketler üzerinden Avrupa'da savunma sanayiinin bütünleşme sürecini yorumlayabilecek ve
Rusya-Ukrayna Savaşı sonrasında Avrupa'nın yeniden silahlanma sürecini, savunma sanayii ve stratejik kültür bağlamında değerlendirebileceklerdir.
Savunma sanayii kapasitesinin, yaptırımlar ve ambargoların güvenlik politikaları üzerindeki etkisini yorumlayabilecek,
Kısa analiz notu, vaka analizleri ve araştırma raporları hazırlayabileceklerdir.

Veriliş Biçimi

Yüz Yüze

Önkoşullar

Yok

Önerilen Dersler

Bu dersi alan öğrenciler için önerilen ders yoktur.

Ders Tanımı

Bu ders Avrupa güvenlik mimarisinin dönüşümünü stratejik kültür, NATO ve AB bazlı savunma sanayii kurumları, savunma sanayii firmaları, NATO-AB ilişkileri ve nihayetinde seçilmiş bazı devletler bazında stratejik otonomi/özerklik tartışmaları çerçevesinde incelemeyi amaçlar. Ders kapsamında, Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası (AGSP)?nin Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası (OGSP)?na evrilmesi, bu doğrultuda NATO-AB ilişkileri, Avrupa stratejik otonomisi, savunma sanayii bütünleşmesi, şirket birleşmeleri, ortak üretim programları, stratejik teknolojiler ve tedarik zinciri kırılganlıkları ele alınır. Fransa, Almanya, İngiltere (ve Türkiye) örnekleri üzerinden ulusal stratejik kültür farklılıklarının savunma sanayii tercihleri, askeri teknoloji yatırımları, ittifak ilişkileri ve Avrupa savunma sanayii bütünleşmesi üzerindeki etkileri analiz edilir. Son dönemde Rusya-Ukrayna savaşı sonrası Avrupa?nın yeniden silahlanmaya başlaması, mühimmat ve hava savunma sistemleri ihtiyacı, NATO?nun dönüşümü (NATO 3.0), kritik teknoloji rekabeti ve stratejik bağımlılıklar dersin güncel boyutunu oluşturur. Bu çerçevede ders, Avrupa savunma bütünleşmesini yalnızca siyasi kurumsal veya ekonomik bir süreç olarak değil; ulusal stratejik kültürler, egemenlik hassasiyetleri, ittifak tercihleri ve ulusal savunma sanayii çıkarları ve çıktıları tarafından şekillenen politik ve stratejik bir dönüşüm alanı olarak değerlendirir.

Ders İçeriği

HAFTA	KONULAR
1. Hafta	Avrupa Güvenliği Neden Savunma Sanayii ile Birlikte Düşünülmelidir?
2. Hafta	Avrupa Güvenlik Mimarisinin Tarihsel Arka Planı. Soğuk Savaş Sonrası Avrupa Güvenliği: Maastricht?ten Saint-Malo?ya
3. Hafta	ESDP/CSDP?nin Doğuşu ve Avrupa Güvenlik Stratejisi. NATO-AB İlişkileri ve Stratejik Özerklik/Otonomi Tartışması
4. Hafta	Stratejik Kültür ve Avrupa Güvenliği
5. Hafta	Ulusal Stratejik Kültürler I: Fransa ve Almanya
6. Hafta	Ulusal Stratejik Kültürler II: İngiltere ve Türkiye
7. Hafta	Ara Sınav
8. Hafta	Savunma Sanayinin Avrupa Güvenlik Mimarisiyle Etkileşimi
9. Hafta	Avrupa Savunma Sanayiinin Yapısal Dönüşümü: Parçalanma, Bütünleşme ve Rekabet
10. Hafta	Savunma Sanayii Vakaları: BAE Systems, Airbus Defence (EADS), Thales ve MBDA
11. Hafta	Rusya-Ukrayna Savaşı ve Avrupa?nın Yeniden Silahlanması: Yaptırımlar ve Ambargoların Avrupa Güvenliğine Etkisi
12. Hafta	Proje Sunuşları
13. Hafta	Proje Sunuşları
14. Hafta	Proje Sunuşları

Kaynaklar

Keser, Ahmet. 2020. Stratejik Kültür ve Ülke İncelemeleri. Ankara: Berikan Yayınevi.
Balyemez, Ahmet Sinan. 2023. Dünyada ve Türkiye'de Savunma ve Güvenlik Ekonomisi. Nobel Akademik Yayıncılık.
Erboğa, Abdullah. 2019. Türkiye?nin Stratejik Silah Kapasitesi. SETA Vakfı İktisadi İşletmesi.
Egeli, Sıtkı. 2026. Füze ve İHA Tehditleri ile Füze ve İHA Savunmasında Yaşanan Gelişmelerin Savunma Sanayii ve Tedarik Zincirleri Üzerindeki Etkileri. Global Academy, Küresel Stratejik Öngörü No: 7.
Noı, Aylin Ünver. 2024. Rusya-Ukrayna Savaşının Avrupa Güvenliği, Transatlantik İlişkiler ve Nato?ya Etkisi. SETA Analiz.-Ankara 406, 14.
Körpe, Özgür. 2022. Japonya ve Almanya Savunma Sanayilerinin Yeniden Yapılanmasından Çıkarılan Dersler. Elektronik Siyaset Bilimi Araştırmaları Dergisi 13.25, s.22-40.
Sapmaz, Ahmet. 2022. Türkiye-Birleşik Krallık (İngiltere) İlişkilerinin Güvenlik ve Savunma Sanayi Boyutu. Cappadocia Journal of Area Studies 4 (2): 152-74.
Sezgin, Şennur, ve Selami Sezgin. 2018. Dünya?da ve Türkiye?de Savunma Sanayi: Genel Bir Bakış. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi 5 (12): 1-19.
Yılmaz, Tuğrul Oğuzhan. 2018. Türkiye-Afrika İlişkilerinin Güvenlik Boyutu: Türk Savunma Sanayii ve Afrika. Türk Dünyası Araştırmaları 120 (237): 41-66.
Andersson, J. J., & Britz, M. 2025. The European Union?s role in European defence industry policy. Defence Studies, 25(2), 322-341. https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/14702436.2025.2472694
Andersson, J. J. 2023. Building Weapons Together (or Not): How to strengthen the European defence industry. European Union Institute for Security Studies (EUISS). http://www.jstor.org/stable/resrep54956
Andersson, J. J. 2015. European defence collaboration. Back to the future, Brief, 19. https://www.jstor.org/stable/pdf/resrep06830.pdf
Angelov, K. O. 2015. The integration role of european defense procurement in achieving a more competitive and stronger european defense equipment market. Naval Postgraduate School, Monterey, California. https://calhoun.nps.edu/server/api/core/bitstreams/b9cff73d-b80a-410c-a4a4-b55f918e143b/content.
Barmeyer, C., & U. Mayrhofer. 2008. The contribution of intercultural management to the success of international mergers and acquisitions: An analysis of the EADS (Airbus Defence) Group. International Business Review, 17(1), 28-38.
Becker, S. 2013. Germany and war: Understanding strategic culture under the Merkel government. L?institut de recherche strategique de l?Ecole militaire (IRSEM), 13, 1-80. https://www.irsem.fr/storage/file_manager_files/2025/03/2013-9-paris-paper-becker-germany.pdf
Bellais, R. 2022. MBDA?s industrial model and European defence. Defence and Peace Economics, 33 (7), 2022, 876?893. https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/10242694.2021.1926176.
Biava, A., Drent, M., & Herd, G. P. (2011). Characterizing the European Union's strategic culture: An analytical framework. JCMS: journal of common market studies, 49(6), 1227-1248.
Biehl, H. & B. Giegerich & A. Jonas. 2013. Strategic cultures in Europe: Security and defence policies across the continent, Wiesbaden: Springer VS, 1?407.
Brzoska, M. 2014. Defence industry restructuring and consolidation in Europe. In Andrew T. H. Tan (Ed.), The global arms trade - A handbook (pp. 221-234). Routledge.
Calcara, A., A. Gilli, and M. Gilli. 2023. Short-Term Readiness, Long-Term Innovation: The European Defence Industry in Turbulent Times. Defence Studies 23 (4): 626?643. https://doi.org/10.1080/14702436.2023.2277439.
Calcara, Antonio, and Luis Simon. 2025. Face to face: France, Germany and the future of the European defence industry. Journal of European Public Policy 32.6, 1389-1413.
Clapp, S. & M. Höflmayr . 2025. Building a common market for european defence. EPRS - European Parliamentary Research Service.

Öğretim Yöntemleri

Anlatım
Sunum
Tartışma
Soru-Cevap

Değerlendirme

	Sayısı	Toplam Katkısı (%)
Ara Sınav	1	20
Ödev	2	20
Proje	1	30
Toplam(%)		70
Yıl İçinin Başarıya Oranı(%)		70
Finalin Başarıya Oranı(%)		30
Toplam(%)		100

AKTS İş Yükü

Aktivite	Sayı	Süre (Saat)	İş Yükü
Ara Sınav	1	1.5	1.5
Kısa Sınavlara hazırlık
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi	14	2	28
Final Sınavına Hazırlık	1	30	30
Ders Saati	14	3	42
Ara Sınava Hazırlık	1	20	20
Laboratuvar
Final Sınavı	1	1.5	1.5
Ödevler	1	12	12
Proje	1	15	15
Toplam İş Yükü			150
Toplam İş Yükü / 30			5
Dersin AKTS Kredisi			5

Dil

Türkçe

Staj / Uygulama

Yok

Program Yeterlilikleri / Öğrenme Kazanımları

	Ö1	Ö2	Ö3	Ö4	Ö5	Ö6	Ö7	Ö8
P1	X
P2	X
P3		X
P4					X
P5
P6
P7
P8			X
P9				X
P10			X	X
P11					X
P12		X	X
P13

	Ö1	Ö2	Ö3	Ö4	Ö5	Ö6	Ö7	Ö8
P1	X
P2	X
P3		X
P4					X
P5
P6
P7
P8			X
P9				X
P10			X	X
P11					X
P12		X	X
P13

	Ö1	Ö2	Ö3	Ö4	Ö5	Ö6	Ö7	Ö8
P1	X
P2	X
P3		X
P4					X
P5
P6
P7
P8			X
P9				X
P10			X	X
P11					X
P12		X	X
P13

	Ö1	Ö2	Ö3	Ö4	Ö5	Ö6	Ö7	Ö8
P1	X
P2	X
P3		X
P4					X
P5
P6
P7
P8			X
P9				X
P10			X	X
P11					X
P12		X	X
P13