Bilgi Paketi
baskent.edu.tr

Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Programı (%30 İngilizce)

SİBU355

KÜRESEL SAĞLIK SİYASETİ

Ders Kodu
SİBU355
Yarıyıl
-
Teori+Uygulama
3 + 0
AKTS
5
Dersin TürüSeçmeli
Dersin DüzeyiLisans
Dersin Yılı-
Dersin Yarıyılı-
AKTS5
Öğretim Eleman(lar)ı
Öğrenme Kazanımları

Bu dersin sonunda öğrenciler;

  1. Küresel sağlık politikalarının uluslararası hukuk ve insan hakları ile ilişkisine ve küresel sağlığın siyasal, sosyal ve ekonomik boyutlarına dair bir bakış açısı geliştirir.
  2. Küresel sağlık siyasetini anlamak için kullanılabilecek demografik, ekonomik ve güvenlik yaklaşımlarını ve küresel sağlık siyasetinin aktörlerini kavrar.
  3. Sağlığın sosyal belirleyicileri, ekonomik yapılar ve küresel eşitsizlikler arasındaki ilişkiyi kavrar.
  4. Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkilerin disiplinlerinin çalışma konuları arasında olan göç, kalkınma ve toplumsal cinsiyet konularının küresel sağlık siyasetiyle bağlantısını analitik bir bakış açısıyla tartışabilecek hale gelir.
Veriliş BiçimiYüz Yüze
ÖnkoşullarYok
Önerilen DerslerBu dersi alan öğrenciler için önerilen ders yoktur.
Ders TanımıKüresel Sağlık Siyaseti dersi, lisans düzeyinde seçmeli bir derstir. Bu ders; evrensel bir insan hakkı olan sağlığı, sosyal, siyasal ve ekonomik yönleriyle ele alarak sağlık siyasetinin küreselleşme sürecini inceler. Bu bağlamda; devletler, devlet dışı aktörler ve özel sektörü de içeren aktörler arasındaki güç ilişkilerine, bu alandaki güncel sorunlara odaklanarak küresel sağlık politikalarının nasıl şekillendiğini ve küresel sağlıktaki eşitsizlikleri irdeler. Sosyal belirleyicilerin ya da ekonomik yapıların eşitsizlikleri nasıl oluşturduğuna ya da var olan eşitsizlikleri nasıl derinleştirebildiğine dair bir bakış açısı geliştirir. Sürdürülebilir kalkınma gibi politikaların, küresel sağlıktaki eşitsizliklere dair nasıl bir çözüm haritası sunduğunu inceler. Ders kapsamında öğrenciler; sağlık hakkı, küresel sağlık yükü, küresel yönetişim, sağlık eşitsizlikleri, sağlık sistemleri ve sağlık politikalarının nasıl şekillendiği üzerine analitik bir bakış açısı geliştirir.
Ders İçeriği
HAFTA KONULAR
1. Hafta Tanışma, dersin kapsamı, amaçları, kullanılacak kaynaklar hakkında genel bilgi ve küresel sağlığa giriş
2. Hafta Sağlığın demografik ve sosyal belirleyicileri ve küresel sağlık yükü
3. Hafta Uluslararası hukukta sağlık ve sağlık hakkı
4. Hafta Küresel sağlık siyasetini kim(ler) yürütüyor?
5. Hafta Küresel sağlıkta çok taraflılık ve güncel sorunlar
6. Hafta Küresel sağlık krizleri ve küreselleşme
7. Hafta Ara Sınav
8. Hafta Güvenlik yaklaşımları
9. Hafta Sağlık sistemleri, finansmanı ve erişimi
10. Hafta Küresel eşitsizlikler (gelişmiş/gelişmemiş ülkeler)
11. Hafta Küresel eşitsizlikler (göçmenlik/ mültecilik)
12. Hafta Toplumsal cinsiyet ve sağlık
13. Hafta Sürdürülebilir kalkınma bir çözüm olabilir mi?
14. Hafta Öğrenci Sunumları
KaynaklarKitaplar
Gostin, L. O., & Meier, B. M. (2020). Foundations of Global Health & Human rights. Oxford University Press.
Harman, S., & Papamichail, A. (2024). Global health governance. Routledge.
Jin, J. (2021). International Regimes in Global Health Governance. Routledge.
Makaleler
Koplan, J. P., Bond, T. C., Merson, M. H., Reddy, K. S., Rodriguez, M. H., Sewankambo, N. K., & Wasserheit, J. N. (2009). Towards a Common Definition of Global Health. The Lancet, 373(9679), 1993-1995.
Youde, J. (2016). High politics, Low Politics, and Global Health. Journal of Global Security Studies, 1(2), 157-170.
Bump, J. B. (2025). Global Health and Its Limitations: An Historical Perspective. Health Systems & Reform, 11(2), 2478681.
McNeill, D. (2023). The World Economic Forum: An Unaccountable Force in Global Health Governance? Global Policy, 14(5), 782-789.
Kickbusch, I. (2025). US exit from WHO: it is about much more than WHO. The Lancet, 405(10477), 444-446.
Pattanshetty, S., Inamdar, A., Dsouza, V. S., Bhatt, K., Jash, A., Gudi, N., & Brand, H. (2024). Scoping Review of International Relations Theories in Health Security: A cue for Health Diplomacy. F1000Research, 13, 184.
Rad, J. (2025). Health Inequities: A Persistent Global Challenge from Past to Future. International Journal for Equity in Health, 24(1), 148.
Tosam, M. J., Chi, P. C., Munung, N. S., Oukem?Boyer, O. O. M., & Tangwa, G. B. (2018). Global Health Inequalities and the Need for Solidarity: A View from the Global South. Developing World Bioethics, 18(3), 241-249.
Jaldi, A. (2023). The Crisis of Multilateralism Viewed from the Global South. Policy Paper for the New South.
Jong, F. C. D. (2018). Health Inequalities and Migrants: Accessing Healthcare as a Global Human Right. International Journal of Human Rights in Healthcare, 11(4), 229-231.
Vidal, E. M., & Wickramage, K. P. (2023). Tracking Migration and Health Inequities. Bulletin of the World Health Organization, 102(2), 143.
Baş, K., & Sur, H. (2023). COVID-19 Sağlık Krizinin Ülkelerin Sağlık Sistemleri Üzerine Etkisi; Küresel Sağlık Sistemleri Boyutuyla Bir Değerlendirme. Eskişehir Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Halk Sağlığı Dergisi, 8(1), 105-113.
Gostin, L. O., Moon, S., & Meier, B. M. (2020). Reimagining Global Health Governance in the Age of COVID-19. American Journal of Public Health, 110(11), 1615-1619.
Lazarus, J. V., Pujol-Martinez, C., Kopka, C. J., Batista, C., El-Sadr, W. M., Saenz, R., & El-Mohandes, A. (2024). Implications from COVID-19 for Future Pandemic Global Health Governance. Clinical Microbiology and Infection, 30(5), 576-581.
Raporlar
Sachs, J.D., Lafortune, G., Fuller, G., Iablonovski, G. (2025). Financing Sustainable Development to 2030 and Mid-Century. Sustainable Development Report 2025. Paris: SDSN, Dublin: Dublin University Press. DOI: https://doi.org/10.25546/111909
UN DESA. 2025. The Gender Snapshot 2025 ? September 2025. New York, USA: UN DESA. UN DESA. https://unstats.un.org/sdgs/gender-snapshot/2025/
Institute for Health Metrics and Evaluation (IHME). Global Burden of Disease 2023: Findings from the GBD 2023 Study. Seattle, WA: IHME, 2025.
WHO. (2022). World Health Statistics 2022: Montoring health for the SDGS, sustainable development goals.available at https://www.who.int/publications/i/item/9789240110496
* İşlenilen konuya göre ders süresince ek makale, kitap, rapor ve film önerilebilir.
Öğretim Yöntemleri
  • Anlatım
  • Sunum
  • Tartışma
Değerlendirme
Sayısı Toplam Katkısı (%)
Ara Sınav 1 20
Proje 1 20
Örnek Olay Sunumu 1 15
Diğer 1 15
Toplam(%) 70
Yıl İçinin Başarıya Oranı(%) 70
Finalin Başarıya Oranı(%) 30
Toplam(%) 100
AKTS İş Yükü
Aktivite Sayı Süre (Saat) İş Yükü
Ara Sınav 1 1 1
Kısa Sınavlara hazırlık 1 20 20
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi 14 2 28
Final Sınavına Hazırlık 1 35 35
Ders Saati 14 3 42
Ara Sınava Hazırlık
Laboratuvar
Final Sınavı 1 1 1
Ödevler
Sunum (Hazırlık dahil) 1 3 3
Proje 1 20 20
Toplam İş Yükü150
Toplam İş Yükü / 305
Dersin AKTS Kredisi5
DilTürkçe
Staj / UygulamaYok

Program Yeterlilikleri / Öğrenme Kazanımları

Ö1 Ö2 Ö3 Ö4
P1 X X X
P2 X X
P3 X
P4
P5
P6
P7
P8
P9 X
P10 X X
P11
P12
P13 X