Bilgi Paketi

Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Programı (%30 İngilizce)

SİBU341

TÜRKİYE'NİN TOPLUMSAL YAPISI

Ders Kodu
SİBU341
Yarıyıl
-
Teori+Uygulama
3 + 0
AKTS
5
Dersin TürüSeçmeli
Dersin DüzeyiLisans
Dersin Yılı-
Dersin Yarıyılı-
AKTS5
Öğretim Eleman(lar)ı
Öğrenme Kazanımları

Bu dersin sonunda öğrenciler;

  1. Toplumsal yapı kuramlarına ilişkin genel bir bakış açısı geliştirir.
  2. Toplumsal kuramlar aracılığıyla Osmanlı toplumsal yapısını çözümler.
  3. Osmanlı toplumsal yapısından Türkiye toplumsal yapısına geçişi sorgular.
  4. Farklı toplumsal yapıları karşılaştırma anlayışı geliştirir.
Veriliş BiçimiYüz Yüze
ÖnkoşullarYok
Önerilen DerslerBu dersi alan öğrenciler için önerilen ders yoktur.
Ders TanımıDersin amacı, Türkiye?nin toplumsal yapısını toplumsal değişme temelinde anlamak; toplumsal yapıyı, temel değişme dinamiklerini ve yaşanan toplumsal değişmeyi açıklamak ve temel dinamiklerini analiz etmektir. Osmanlı toplumsal yapısı, Türk modernleşmesi ve Türkiye toplumsal yapısını şekillendiren yapısal ögeler (ekonomi, siyaset, din, sınıf, etnik yapı, aile, toplumsal cinsiyet, vb.), derste incelenecek temel konulardır.
Ders İçeriği
HAFTA KONULAR
1. Hafta Öğrencilerin dersin kapsamı, kaynaklar ve değerlendirme hakkında bilgilendirilişi ve derse genel giriş
2. Hafta Toplumsal Yapı, Toplumsal Kurumlar ve Toplumsal Değişme
3. Hafta İktisadi Yapı
4. Hafta Siyasal Yapı
5. Hafta Etnisite ve Etnik Yapı
6. Hafta Din
7. Hafta Ara Sınav
8. Hafta Dini Cemaatçilik
9. Hafta Alevilik ve 'Alevicilik/Siyasal Alevicilik'
10. Hafta Nüfus Yapısı ve Nüfusun Değişimleri
11. Hafta Toplumsal Tabakalaşma ve Sınıf Yapısı
12. Hafta Gençlik
13. Hafta Osmanlı'dan Modern Türkiye'ye Toplumsal Cinsiyet ve Aile
14. Hafta Türkiye'de Kültürel-Siyasal Popülizm
KaynaklarDers Kıtabı
Faruk Alpkaya ve Bülent Duru (der.), 1920den Günümüze Türkiyede Toplumsal Yapı ve Değişim, Ankara: Phoenix, 2014, 3. baskı.
Cem Özatalay (der.), Toplumsal Yapı-Türkiyede Eşitsizlik, Tahakküm, Değişim, İstanbul: İletişim, 2024.

Faruk Alpkaya, Toplumsal Yapı ve Toplumsal Değişme, 1920den Günümüze Türkiyede Toplumsal Yapı ve Değişim, 7-14.
Birsen Gökçe, Toplum ve Toplumsal Yapı, Türkiyenin Toplumsal Yapısı ve Toplumsal Kurumlar, 1-10.
Sibel Kalaycıoğlu, Toplumsal Yapı: Toplumsal Kurumlar, Gruplar ve Toplumsal Değişme, Dünden Bugüne Türkiyenin Toplumsal Yapısı, 5-16.
Cem Özatalay, Türkiyede Sermaye Birikimi, Sınıflar ve Kültürler, Toplumsal Yapı-Türkiyede Eşitsizlik, Tahakküm, Değişim, 85-124.
Alev Özkazanç, Cumhuriyet Döneminde Siyasal Gelişmeler: Tarihsel-Sosyolojik Bir Değerlendirme, 1920den Günümüze Türkiyede Toplumsal Yapı ve Değişim, 71-106.
Suavi Aydın, Türkiyenin Etnik Yapısı, 1920den Günümüze Türkiyede Toplumsal Yapı ve Değişim, 181-228.
Ayhan Akman, Milliyetçilik Kuramında Etnik/Sivil Milliyetçilik Karşıtlığı, Modern Türkiyede Siyasi Düşünce, Cilt 4, 81-90.
Deniz Parlak, Dinsel Tahakküm, Tarihsel Arkaplan ve Toplumsal Yapı, Toplumsal Yapı-Türkiyede Eşitsizlik, Tahakküm, Değişim, 491-519.
Burhanettin Duran, Cumhuriyet Dönemi İslamcılığı İdeolojik Konumları, Dönüşümü ve Evreleri, Modern Türkiyede Siyasi Düşünce, Cilt 6, 129-156.Elisabeth Özdalga, İslamcılığın Türkiye Seyri: Sosyolojik Bir Perspektif, 235-275.
Hakan Yavuz, Modernleşen Müslümanlar: Nurcular, Nakşiler, Milli Görüş ve AK Parti, Kitap Yayınevi, 2005, 181-203; 242-279.
Elise Massicard, Aleviler ve Cumhuriyet: Çelişkiler İçeren Kısmi Bir İttifak, Alevi Hareketinin Siyasallaşması, 42-66; 69-89.
Berna Zengin Arslan, Aleviliği Tanımlamak: Türkiyede Dinin Yönetimi, Sekülerlik ve Diyanet Mülkiye Dergisi, 39 (1), 135-158.
Burak Savaş, Siyasal Alevicilik ve Anti Siyasetin Gölgesi, t24, 20 Ocak 2025, https://t24.com.tr/yazarlar/burak-savas/siyasal-alevicilik-ve-anti-siyasetin-golgesi,48187#google_vignette
Didem Danış, Nüfusun Değişimleri ve Toplumsal Yapı, Toplumsal Yapı-Türkiyede Eşitsizlik, Tahakküm, Değişim, 125-155.
Gökhan Atılgan, Türkiyede Toplumsal Sınıflar: 1923-2010, 1920den Günümüze Türkiyede Toplumsal Yapı ve Değişim, 323-366.
Yıldırım Şentürk, Türkiyede Kaygan Bir Sınıfsal Konumlanış: Yeni Orta Sınıflar, Toplumsal Yapı-Türkiyede Eşitsizlik, Tahakküm, Değişim, 363-390.
Ali Şimşek, Yeni Orta Sınıf, İstanbul: L & M Yayıncılık, 7-29.
Tamer Yakut, Toplumsal hayatımıza yeni bir kavram girdi: PREKARYA, t24, 5 Eylül 2021.
Demet Lüküslü, Türkiyede Gençlik Miti: 1980 Sonrası Türkiye Gençliği, 117-201.
İmparatorluğundan Modern Türkiyeye Cinsiyet Rejimi: Süreklilikler ve Kırılmalar, 1920den Günümüze Türkiyede Toplumsal Yapı ve Değişim, 229-271.
Ahmet Murat Aytaç, Türkiyede Ailenin Tarihsel Dönüşümü: 1923-2010, 1920den Günümüze Türkiyede Toplumsal Yapı ve Değişim, 299-320.
Özge Zeybekoğlu, "Toplumsal Cinsiyet Rolleri Bağlamında Türk Toplumunun Erkeklik Algısı, ETHOS, Felsefe ve Toplumsal Bilimlerde Diyaloglar, 2010, 3 (1), 1-14.
Tanıl Bora, Kültüralizm, Popülizm ve Kültürel İktidar, Toplumsal Yapı-Türkiyede Eşitsizlik, Tahakküm, Değişim, 563-573.
Sencer Ayata, Genel Bakış, Otoriter Popülizm ve Demokrasi, Otoriter Popülizm ve Demokrasi, 15-39.
Selin Girit, Popülizm nedir; demokrasiye tehdit oluşturuyor mu, BBC News Türkçe, 8 Aralık 2023.
Fatih Ertugay, Türkiyede Politik Kutuplaşmanın Tarihsel Kökenleri/Kolektif Hafıza, Amme İdaresi Dergisi, Cilt 55, Sayı 2, 2022, 27-62.
Öğretim Yöntemleri
  • Anlatım
  • Tartışma
  • Sunum
  • Proje
Değerlendirme
Sayısı Toplam Katkısı (%)
Ara Sınav 1 40
Toplam(%) 40
Yıl İçinin Başarıya Oranı(%) 40
Finalin Başarıya Oranı(%) 60
Toplam(%) 100
AKTS İş Yükü
Aktivite Sayı Süre (Saat) İş Yükü
Ara Sınav 1 1 1
Kısa Sınavlara hazırlık
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi 14 4 56
Final Sınavına Hazırlık 1 30 30
Ders Saati 14 3 42
Ara Sınava Hazırlık 1 20 20
Laboratuvar
Final Sınavı 1 1 1
Ödevler
Toplam İş Yükü150
Toplam İş Yükü / 305
Dersin AKTS Kredisi5
DilTürkçe
Staj / UygulamaYok
Ö1 Ö2 Ö3 Ö4
P1 X
P2
P3
P4
P5 X X X
P6 X X X
P7 X
P8
P9
P10
P11 X
P12
P13