| Dersin Türü | Zorunlu |
|---|
| Dersin Düzeyi | Lisans |
|---|
| Dersin Yılı | 1 |
|---|
| Dersin Yarıyılı | İkinci Yarıyıl (Bahar) |
|---|
| AKTS | 5 |
|---|
| Öğretim Eleman(lar)ı |
|
| Öğrenme Kazanımları |
Bu dersin sonunda öğrenciler;
- Basit harmonik hareket yapan bir cismin genlik, periyot, hız ve ivme büyüklüklerini dalganın titreşim hareketi ile ilişkilendirir.
- Ses dalgalarının sahip olduğu karakteristik özellikleri (frekans, periyot, genlik, dalga boyu, dalga hızı, faz) grafik üzerinde (dalga formu ya da faz/genlik spektrumu) çizerek gösterir.
- Rezonans kavramını kulak anatomisindeki yapılar ile ilişkilendirir.
- Desibel kavramını kullanarak logaritmik ses basınç seviyesi (SPL) hesaplamaları yapar.
- Farklı sistemlerde (kapalı-açık, kapalı-kapalı, açık-açık uçlar) ses dalgaları ile oluşan rezonatör türleri ile ilgili matematiksel hesaplamalar yapar.
- Kompleks dalga türlerini periyodik (square, triangle, sawtooth, pulse train vb.) ve aperiyodik (transients) olarak sınıflandırır.
- Akustik empedans ve ilgili kavramları (direnç, kütle reaktansı ve esneklik reaktansı) kulağın anatomik yapısı ile ilişkilendirerek fazör diyagramlarını çizer.
- Ses filtrelerinin temel özelliklerini farklı filtre türleri (high-pass, low-pass, band-pass, band-reject) için grafik üzerinde çizerek gösterir.
- Ses dalgalarında meydana gelen genlik, frekans ve intermodülasyon bozulmaları (distorsiyon) açıklar.
- Oda akustiğinde (ses dalgalarını yansıtıcı, dağıtıcı ve emici yüzeylerin bulunduğu ortamlarda) reverberasyon (çınlama) süresine etkileyen parametreleri analiz eder.
- Fiziksel büyüklükler (ses basıncı, dalga frekansı) ve bireylerin bu büyüklükleri algılamaları (gürlük, tizlik) arasında ilişki kurar.
- Fletcher-Munson eşit gürlük eğrilerini (equal loudness curve) kullanarak farklı frekanslar ve farklı ses basınç seviyeleri (dB SPL) için algılanan gürlük seviyesini tespit eder.
- Tizlik algısını derecelendiren Mel skalasını yorumlar.
- Mutlak duyma eşiği bulmak için kullanılan klasik psikofizik yöntemlerin avantaj ve dezavantajlarını karşılaştırır.
- Sinyal algılama teorisinde kullanılan temel kavramları (isabet, ıska, yanlış alarm, doğru ret) açıklar.
- Lokalizasyon ve lateralizasyon becerilerinin uzamsal ve çift taraflı işitmedeki rolünü açıklar.
|
| Veriliş Biçimi | Yüz Yüze |
|---|
| Önkoşullar | Yok |
|---|
| Önerilen Dersler | Fizik |
|---|
| Ders Tanımı | Ses Fiziği ve Akustik dersi Odyoloji biliminin temel konularını içermektedir. Ders konuları iki bölüm içinde ele alınacaktır. Birinci bölümde sesin temel fiziksel özellikleri, rezonansa geçme, girişim, sınır davranımları gibi akustik özellikleri işlenecektir. İkinci bölümde ise oda akustiği, klasik psikoakustik ölçüm yöntemleri gürlük, tizlik, çift taraflı işitme ve ses lokalizasyonu konuları ele alınacaktır. |
|---|
| Ders İçeriği |
| HAFTA |
KONULAR |
|
1. Hafta |
Ders Tanıtımı ? Oryantasyon |
|
2. Hafta |
Bernoulli Prensibi - Dalgalar ve Ses |
|
3. Hafta |
Ses Dalgalarının Doğası-1 |
|
4. Hafta |
Ses Dalgalarının Doğası-2 |
|
5. Hafta |
Logaritma ve Desibel |
|
6. Hafta |
Harmonikler , Genlik ve Faz Çizgi Spektrumları |
|
7. Hafta |
Ses İletimi |
|
8. Hafta |
Ara Sınav |
|
9. Hafta |
Kompleks Dalgalar |
|
10. Hafta |
Akustik Empedans |
|
11. Hafta |
Rezonans Dış Kulak Yolu Rezonansı ? Ses İletim Yolu Rezonansı - İnsan Sesi |
|
12. Hafta |
Filtreleme, Distorsiyon |
|
13. Hafta |
Oda Akustiği - Psikoakustik |
|
14. Hafta |
Psikoakustik |
|
15. Hafta |
Psikoakustik |
|
16. Hafta |
Genel Tekrar |
|
| Kaynaklar | 1. Speaks, C. E. (2005). Introduction to sound: Acoustics for the hearing and speech sciences (3. ed.). New York: Plural Publishing Inc.
2. Pulkki, V., & Karjalainen, M. (2015). Communication acoustics: An introduction tor speech, audio and psychoacoustics. UK: John Wiley &Sons.
3. Haughton, P. (2002). Acoustics for audiologists. USA: Elsevier Science.
4. Ecological psychoacoustics (2004). In Ed. J. G. Neuhoff. London: Elsevier Academic Press
5. Makale: Yost, W. A. (2015). Psychoacoustics: A brief historical overview. Acoustic Today, 11(3), 46-53. |
|---|
| Öğretim Yöntemleri |
- Anlatım
- Tartışma
- Soru-Cevap
- Sunum
- Sorun/Problem Çözme
- Proje
- Rapor Hazırlama
- Deney
|
|---|
| Değerlendirme |
|
Sayısı |
Toplam Katkısı (%) |
| Ara Sınav |
1 |
35 |
| Ödev |
1 |
10 |
| Uygulama/Pratik |
2 |
10 |
| Toplam(%) |
|
55 |
| Yıl İçinin Başarıya Oranı(%) |
|
55 |
| Finalin Başarıya Oranı(%) |
|
45 |
| Toplam(%) |
|
100 |
|
| AKTS İş Yükü |
| Aktivite |
Sayı |
Süre (Saat) |
İş Yükü |
| Ara Sınav |
1 |
2 |
2 |
| Kısa Sınavlara hazırlık |
|
|
|
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi |
14 |
2 |
28 |
| Final Sınavına Hazırlık |
1 |
36 |
36 |
| Ders Saati |
16 |
3 |
48 |
| Ara Sınava Hazırlık |
1 |
30 |
30 |
| Laboratuvar |
|
|
|
| Final Sınavı |
1 |
2 |
2 |
| Ödevler |
1 |
2 |
2 |
| Uygulama |
2 |
1 |
2 |
| Toplam İş Yükü | 150 |
| Toplam İş Yükü / 30 | 5 |
| Dersin AKTS Kredisi | 5 |
|
| Dil | Türkçe |
|---|
| Staj / Uygulama | Yok |
|---|
